ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Ona tili

Lug‘at boyligi va sinonimlar

Darslar 60–63 · 4 ta dars · N. Mahmudov, A. Sobirov, Sh. Sattorov, Sh. Toshmirzayeva, D. Mannopova. Ona tili 5-sinf (to‘la yangilangan 5-nashr). G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2020
62

Sinonimlar. Sinonimik qatorda bosh so‘z

Darslik: 112-bet
MaqsadSinonimlar, sinonimik qator va bosh so‘zni bilish.
Yangi so‘zlar
sinonimik qator · synonymic rowbosh so‘z · head wordma’nodosh · synonymadabiy shakl · literary form
Tushuntirish

Ma’nosi bir-biriga yaqin, bir umumiy ma’noni bildiradigan ikki yoki undan ortiq so‘z sinonim (ma’nodosh) so‘zlar deyiladi. Sinonimlar birga to‘planib, sinonimik qator hosil qiladi: do‘st, o‘rtoq, oshna, jo‘ra. Qatordagi eng ko‘p ishlatiladigan, ma’nosi hammaga tushunarli va adabiy tilga mos so‘z bosh so‘z bo‘ladi; bu qatorda bosh so‘z — do‘st. Sinonimlar o‘zaro nozik farq qiladi: yuz — betaraf so‘z, chehra — ko‘tarinki, ijobiy, bashara — qo‘pol, salbiy ma’noli. Shuning uchun gapga eng mos sinonimni tanlay bilish kerak.

Bosh so‘zSinonimlar
do‘sto‘rtoq, oshna
chiroyligo‘zal, xushro‘y
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Qo‘rqinchli film haqida gapirganda bola bir so‘zni takrorlamay, «cho‘chidim», «hadiksiradim» kabi so‘zlarni ham ishlatdi. Ularning qaysi biri kuchliroq ekanini ham his qildi.

Kim ishlatadi

Yozuvchi tuyg‘uni ohangiga qarab tanlaydi, tarjimon eng mos so‘zni topadi, o‘qituvchi so‘zlar farqini izohlaydi.

Bugun sinab ko‘ring

«Tez» so‘ziga yaqin ikki so‘zni topib, ular orasida kuchi jihatidan farq bor-yo‘qligini ayting.

Namunalar
Katta, ulkan, bahaybat — bosh so‘z: katta.
Chiroyli, go‘zal, xushro‘y — bosh so‘z: chiroyli.
Sinfda faoliyat

Sinonimik qator yasang: «sevinmoq» so‘zi uchun kamida uchta ma’nodosh toping va bosh so‘zni belgilang.

Mashq
1
Sinonimlar deb nimaga aytiladi?
2
Bosh so‘z qanday so‘z?
3
«Katta» so‘zining ikkita ma’nodoshini ayting.
4
«Chehra» va «bashara» ma’nosi nimasi bilan farq qiladi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliBilim bog‘ini bo‘lamizHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →