☰ Mundarija · Ona tili

Asos va qo‘shimchalar imlosi, qo‘shib yozish

Darslar 52–55 · 4 ta dars · N. Mahmudov, A. Sobirov, Sh. Sattorov, Sh. Toshmirzayeva, D. Mannopova. Ona tili 5-sinf (to‘la yangilangan 5-nashr). G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2020
55

Qo‘shib yozish

Darslik: 104-bet
MaqsadQo‘shib yoziladigan qo‘shma so‘zlar va joy nomlari qoidalarini bilish.
Yangi so‘zlar
qo‘shma so‘z · compound wordkitobxona · librarytaklifnoma · invitation cardpushtirang · pink
Tushuntirish

Ikki asosdan tuzilgan ko‘p so‘zlar qo‘shib yoziladi. 1. Xona, noma, bop, ham, baxsh, kam, umum, rang, aro kabi qismlar yordamida yasalgan qo‘shma so‘zlar bitta so‘z qilib yoziladi: kitobxona, taklifnoma, bolabop, hamkasb, rohatbaxsh, kamgap, umumxalq, pushtirang, xalqaro. -ar, -mas qo‘shimchali qo‘shma so‘zlar ham qo‘shib yoziladi: o‘tyoqar, kechpishar, suvo‘tkazmas. 2. Ikkinchi qismi turdosh ot yoki «obod» bo‘lgan joy nomlari qo‘shib yoziladi: To‘rtko‘l, Kattaqo‘rg‘on, Yangiobod; ammo Janubiy Amerika, Shimoliy Afrika kabi nomlar ajratib yoziladi. 3. Rus tilidan yoki xalqaro qismlardan tuzilgan qo‘shma so‘zlar ham qo‘shib yoziladi: teleko‘rsatuv, aviakompaniya, videoyozuv.

Namunalar
Kitob + xona = kitobxona; taklif + noma = taklifnoma.
To‘rtko‘l, Yangiobod — qo‘shib; Janubiy Amerika — ajratib.
Sinfda faoliyat

«Qo‘shma so‘z zavodi»: kartochkalarda xona, noma, rang, baxsh qismlari; ularga mos birinchi qismlarni topib so‘z yasang.

Mashq
1
«Pushti» + «rang» qanday yoziladi?
2
Qaysi biri to‘g‘ri: To‘rt ko‘l yoki To‘rtko‘l?
3
«Janubiy Amerika» qo‘shib yoziladimi?
4
«Video» va «yozuv» so‘zlari qanday yoziladi?