☰ Mundarija · Ona tili

Yonma-yon unlilar, G, K, Q, G‘ imlosi

Darslar 36–39 · 4 ta dars · N. Mahmudov, A. Sobirov, Sh. Sattorov, Sh. Toshmirzayeva, D. Mannopova. Ona tili 5-sinf (to‘la yangilangan 5-nashr). G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2020
38

Q va G‘ undoshlarining talaffuzi va imlosi

Darslik: 74–75-betlar
MaqsadQ va G‘ undoshlarining so‘z oxirida va qo‘shimchalar bilan yozilishini bilish.
Yangi so‘zlar
yaproq · leafqoshiq · spoonjo‘nalish kelishigi · dative caseegalik · possession
Tushuntirish

So‘z oxirida jarangli g‘ ham q ga o‘xshab eshitiladi, ammo yozuvda har bir so‘z o‘z harfi bilan yoziladi: tog‘, yaproq. Q bilan tugagan so‘zga jo‘nalish kelishigi qo‘shilsa, qo‘shimcha -qa shaklida aytiladi va yoziladi: qoshiq — qoshiqqa, o‘yinchoq — o‘yinchoqqa. Shunday so‘zga egalik qo‘shimchasi qo‘shilganda esa so‘z oxiridagi q g‘ ga aylanadi: yaproq — yaprog‘i, o‘yinchoq — o‘yinchog‘im. G‘ bilan tugagan so‘zga jo‘nalish kelishigi qo‘shilganda hech narsa o‘zgarmaydi: tog‘ — tog‘ga, sog‘ — sog‘ga.

Namunalar
Tayoq — tayoqqa, tayog‘i.
Tog‘ — tog‘ga: asos ham, qo‘shimcha ham o‘zgarmaydi.
Sinfda faoliyat

Ikki guruh: biri q bilan, ikkinchisi g‘ bilan tugaydigan so‘zlar topadi. So‘ng ularga jo‘nalish va egalik qo‘shimchalarini qo‘shib, doskaga yozadi.

Mashq
1
«Yaproq» so‘ziga egalik qo‘shimchasini qo‘shing.
2
«Qoshiq» so‘ziga jo‘nalish kelishigini qo‘shing.
3
«Tog‘» so‘ziga jo‘nalish kelishigi qo‘shilsa, yozilishi qanday?
4
So‘z oxiridagi q va g‘ ning talaffuzi qanday?