39
Soatlar, minutlar, sekundlar
Darslik: 1-qism, 39-dars, 120–122-betlar
MaqsadSoat, minut va sekund orasidagi bog‘lanishni bilish; vaqt birliklari bilan amallar.
Yangi so‘zlar
soat · hourminut · minutesekund · secondsutka · day (24 hours)
Tushuntirish
1 soat = 60 minut, 1 minut = 60 sekund, shuning uchun 1 soat = 3 600 sekund. 1 sutka = 24 soat = 1 440 minut = 86 400 sekund. Vaqt birliklarini qo‘shish va ayirishda mos birliklar bir-birining ostiga yoziladi; 60 dan oshsa, katta birlikka o‘tkaziladi, yetmasa, katta birlikdan 1 ni qarz olinadi.
Namunalar
37 min = 37 × 60 = 2 220 s; 6 soat = 6 × 60 = 360 min.
1 sutka = 24 × 60 × 60 = 86 400 s. 90 000 s > 86 400 s, ya’ni 90 000 s sutkadan 3 600 s (1 soat) uzun.
Sinfda faoliyat
«Daqiqalarda sana»: bolalar sekundomer bilan 10, 20 va 30 sekundni sanaydi. So‘ng bir daqiqada nechta marta qarsak chalish mumkinligini taxmin qilib, tekshirib ko‘radi.
Mashq
1
15 soat necha minut?
900
2
37 minut necha sekund?
2220
3
1 sutka necha sekund?
86400
4
5 soat 13 minut − 2 soat 46 minut = ?
2 soat 27 minut
5
7 minut 25 sekund + 3 minut 45 sekund = ?
11 minut 10 sekund
6
Usta har bir minut ish uchun 250 so‘m oladi. U 8 soat ishlasa, qancha oladi?
120000