27
Uch xonali sonni bir xonali songa ko‘paytirish
Darslik: 1-qism, 27-dars, 84–86-betlar
MaqsadUch xonali sonni bir xonali songa ustun shaklida ko‘paytirish.
Yangi so‘zlar
uch xonali son · three-digit numberbir xonali son · one-digit numberyuzliklar · hundredsko‘paytirish · multiplication
Tushuntirish
Bir xonali sonni uch xonali sonning tagiga yozamiz va uni birliklar, o‘nliklar, yuzliklar bilan ketma-ket ko‘paytiramiz. Har bir xonadagi ko‘paytmaning birligini yozamiz, o‘nligini keyingi xonaga yodda tutamiz. Ko‘paytirishni xona qo‘shiluvchilari bilan ham yozish mumkin: 354 × 7 = 300 × 7 + 50 × 7 + 4 × 7. Katta son tepaga, kichik son pastga yoziladi.
Namunalar
354 × 7 = 300 × 7 + 50 × 7 + 4 × 7 = 2100 + 350 + 28 = 2478.
471 × 5: 1 × 5 = 5; 7 × 5 = 35 (5 yoziladi, 3 yodda); 4 × 5 = 20, 20 + 3 = 23. Javob: 2 355.
Sinfda faoliyat
«Katta kichikning ustida»: bolalar 5 ta uch xonali va 5 ta bir xonali sonli kartochkalardan juftlar tuzadi, har bir juftni to‘g‘ri tartibda ustunga yozib ko‘paytiradi.
Mashq
1
243 × 9 = ?
2187
2
716 × 4 = ?
2864
3
5 × 387 = ?
1935
4
Sumka 285 ming so‘m turadi, chegirmada esa 199 ming so‘m. 4 ta sumka chegirmada olinsa, necha ming so‘m tejaladi?
344
5
Ko‘ylak 135 ming so‘m, shim 64 ming so‘m. Har birida ko‘ylak va shim bor 4 ta to‘plam necha ming so‘m turadi?
796