62
Kesmani teng bo‘laklarga bo‘lish
Darslik: 2-qism, 62-dars, 72–74-betlar
MaqsadKesmani teng bo‘laklarga bo‘lish, o‘rtasini topish va siniq chiziq uzunligini hisoblash.
Yangi so‘zlar
kesma · segmentkesmaning o‘rtasi · midpointsiniq chiziq · broken linebo‘g‘in · link (part of broken line)
Tushuntirish
Kesmaning o‘rtasini topish uchun uzunligini o‘lchab, 2 ga bo‘lamiz va hosil bo‘lgan masofani bir uchidan o‘lchab, nuqta qo‘yamiz. Santimetrlar soni toq bo‘lsa, uzunlikni millimetrga o‘tkazib bo‘lamiz: 9 sm = 90 mm, 90 : 2 = 45 mm. Teng uch qismga bo‘lish uchun uzunlikni 3 ga bo‘lamiz. Siniq chiziqning uzunligi uning barcha bo‘g‘inlari uzunliklarining yig‘indisi.
Namunalar
9 sm uzun kesmaning o‘rtasi uchidan 4 sm 5 mm masofada (90 mm : 2 = 45 mm).
1 dm 4 sm = 14 sm; o‘rtasi 14 : 2 = 7 sm da. 12 sm ni 3 ga bo‘lsak, har bir bo‘lak 4 sm.
Sinfda faoliyat
«Buklab tekshiramiz»: bolalar chizg‘ich bilan berilgan kesmani o‘lchab, o‘rtasini topib belgilaydi, so‘ng buklab tekshiradi.
Mashq
1
18 sm li kesma 3 ta teng bo‘lakka bo‘linsa, har bir bo‘lak necha sm bo‘ladi?
6
2
7 sm li kesmaning o‘rtasi uning uchidan necha mm masofada bo‘ladi?
35
3
ABCD siniq chiziqning bo‘g‘inlari: AB = 3 sm 8 mm, BC = 5 sm 6 mm, CD = 4 sm 9 mm. Uning uzunligi necha mm?
143
4
3 km 450 m necha metr bo‘ladi?
3450
5
2 m uzun arqon 8 ta teng bo‘lakka kesildi. Har bir bo‘lak necha sm?
25