Yakuniy takrorlash: oila, jinoyat, moliya, ekologiya va protsessual huquq
Javoblar ota-onalar va o‘qituvchilar uchun.
1
Darslikning har bir bo‘limidan (oila, jinoyat, moliya, ekologiya, protsessual huquq) bittadan asosiy tushunchani tanlab, uni o‘z so‘zlaringiz bilan ta’riflang.
Masalan: nikoh — FHDYo organida ro‘yxatdan o‘tgan erkak va ayolning ixtiyoriy ittifoqi; jinoyat — Kodeksda taqiqlangan aybli ijtimoiy xavfli qilmish; soliq — majburiy va qaytarilmaydigan to‘lov; ekologik javobgarlik — tabiatni muhofaza qilish qoidalari buzilganda qo‘llanadigan choralar; dalil — ishni hal qilish uchun qonuniy olingan haqiqiy ma’lumot.
2
Xayoliy tuman byudjetida daromad 95 mln so‘m, xarajat 103 mln so‘m. Tanqislik necha mln so‘m?
8
3
Kazus: 19 yoshli Nodira va 21 yoshli Botir nikoh shartnomasi tuzmoqchi. Unga «xotin uydan tashqarida ishlamasligi kerak» degan shartni kiritish mumkinmi? Shartnoma qanday rasmiylashtiriladi?
Yo‘q: er-xotindan birining huquqini cheklaydigan shart haqiqiy emas. Shartnoma yozma shaklda, faqat shaxsan tuziladi va notarial tasdiqlanadi.
4
O‘zingiz bitta uydirma voqea yozing, unda kamida uchta huquq tarmog‘i ishtirok etsin, va har birining rolini bir gapda tushuntiring.
Masalan: haydovchi ehtiyotsizlik bilan piyodaga og‘ir jarohat yetkazdi — jinoyat huquqi javobgarlikni belgilaydi; protsessual huquq tergov va sud tartibini, dalillarni belgilaydi; jabrlanuvchining davolanish xarajatlari esa zararni qoplash (fuqarolik-huquqiy) tartibida undiriladi.
5
Nima uchun maktabni tugatayotgan yoshlar uchun huquqni bilish ayniqsa muhim? 4–5 gapda yozing.
Javobda: 18 yoshdan to‘liq muomala layoqati va mustaqil majburiyatlar boshlanishi; nikoh, mehnat va soliq munosabatlariga kirish; jinoiy va ma’muriy javobgarlik oqibatlarini anglash; firibgarlik va noqonuniy takliflardan himoyalanish; o‘z huquqini qonuniy yo‘l bilan himoya qila olish ta’kidlansin.