ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Adabiyot

«Kuntug‘mish» yakuni va ishqiy-qahramonlik dostonlari

Darslar 5–6 · 2 ta dars · S. Olim, S. Ahmedov, R. Qo‘chqorov. Adabiyot, 8-sinf: darslik-majmua, 1- va 2-qism. «G‘afur G‘ulom» nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2014 (qayta ishlangan uchinchi nashr)
6

Ishqiy-qahramonlik dostonlari

Darslik: 1-qism, 39–41-betlar
MaqsadIshqiy-qahramonlik dostonlarining belgilarini ayta olish va «Kuntug‘mish»ni shu turga misol qilib tushuntirish.
Yangi so‘zlar
ishqiy-qahramonlik dostoni · love-and-heroism dastanishqiy-sarguzasht dostoni · love-and-adventure dastanfidoyilik · selflessnessbadiiy yakun · narrative ending
Tushuntirish

Xalq dostonlari yozma adabiyotdagi «Farhod va Shirin» kabi dostonlardan xayol kengligi, ajoyib voqealar va mislsiz qahramonliklari bilan farq qiladi. Ularda xalqning yorug‘ kunlarga orzusi yotadi, shu sabab qahramonlar og‘ir sinovlarni o‘tib, maqsadiga yetadi va doston yaxshi yakun bilan tugaydi. Dostonlarning ko‘pida muhabbat asosiy mavzu bo‘ladi, voqealar sevishganlarning sarguzashtlari fonida o‘tadi. Agar sevgi bilan birga qahramon xalqni ofatdan qutqarsa, sevgani va farzandi uchun chidab, jasorat ko‘rsatsa, dostonni ishqiy-qahramonlik dostoni deyiladi; asosan sevgi voqealariga qurilganini esa ishqiy-sarguzasht dostoni deb atash mumkin. «Kuntug‘mish» ishqiy-qahramonlik dostoniga misol: Kuntug‘mish ajdahoni yengadi, ming mashaqqatni yengib Xolbekaga yetadi, Gurkiboy esa ukasi uchun jonini beradi. Ishq, qahramonlik va jo‘mardlik bir-biridan ajralmas, egizak tushunchalardir.

ishqiy-sarguzasht:asosan sevgiKuntug‘mishishqiy-qahramonlik:sevgi + xalquchun jasoratIshqiy xalqdostonlari
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Kutubxonada qaysi kitobni tanlashni bilmaysiz. Janrni bilsangiz, kulgili, jangovar yoki muhabbat haqidagi kitobni o‘zingizga mos holda tanlaysiz.

Kim ishlatadi

Kutubxonachilar, kitob do‘konchilari va taqrizchilar janrga qarab kitoblarni tartiblaydi.

Bugun sinab ko‘ring

Yoqtirgan o‘qish turingizni (sarguzasht, hajviy, tarixiy) tanlang va nima uchun yoqishini bir gapda yozing.

Namunalar
Misol: «Kuntug‘mish»da ajdahoni o‘ldirish – qahramonlik (buloq ochiladi), Xolbeka suratini ko‘rib hushdan ketish – ishq. Ikkalasi bir doston ichida qo‘shilib keladi.
Misol: faraz qiling, doston faqat sirli uchrashuvlar, qochish va topish voqealaridan iborat bo‘lsa, unda xalqni qutqarish bo‘lmasa, uni ishqiy-sarguzasht deymiz; xalq uchun jasorat qo‘shilsa, ishqiy-qahramonlik bo‘ladi.
Sinfda faoliyat

«Kuntug‘mish»dan ikkita «ishq» voqeasini va ikkita «qahramonlik» voqeasini ustunlarga ajratib yozing.

Mashq
1
Xalq dostonlari qanday yakun bilan tugaydi va nima uchun?
2
Ishqiy-qahramonlik dostoniga ta’rif bering.
3
«Kuntug‘mish»dan qahramonlikka ikki misol keltiring.
4
Nima uchun ishq va qahramonlik «egizak» tushunchalar deyiladi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliB quticha nega o‘tkazib yubordi?Haftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →