☰ Mundarija · Texnologiya

Fartukni tikish

Darslar 77–80 · 4 ta dars · Sh. Sharipov, N. Muslimov, O‘. Tolipov, Q. Abdullayeva, O. Qo‘ysinov, V. Sattorov, S. Ahmadaliyev, M. Mo‘minova. Mehnat ta’limi, 5-sinf. «Sharq» nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi, Toshkent, 2015
80

Fartukka oxirgi ishlov berish va dazmollash

Darslik: 172-bet
MaqsadFartukning belbog‘i va bo‘yinbog‘ini tikish hamda oxirgi ishlov va dazmollashni bilish.
Yangi so‘zlar
qiya tasma · bias tapebelbog‘ · waist tiebo‘yinbog‘ · neck tiedazmollash · ironing
Tushuntirish

Fartukning belbog‘i va bo‘yinbog‘i qiya tasmadan tayyorlanadi; tasmani asosiy gazlamadan bichish yoki tayyor tasmani ishlatish mumkin. Taxminan 220–230 sm tasma kerak bo‘ladi va u ikkiga bo‘linadi. Bo‘lakning bo‘yinbog‘ uchun 30 sm qismi qoldirilib, tasma ko‘krakpech yon tomoniga 0,5 sm chok haqi bilan ko‘klanadi, qolgan qismi belbog‘ bo‘ladi. Tasma mag‘iz ko‘rinishida ko‘krakpech va belning yon qismiga ko‘klanadi, so‘ng butun uzunligi bo‘yicha mashinada bostirib tikiladi va ko‘klov iplari olinadi. Tayyor fartuk yaxshilab dazmollanib, taxlanadi. Dazmol bilan faqat o‘qituvchi yoki kattalar nazoratida ishlanadi: dazmol issiq, uni tok tarmog‘iga o‘qituvchi ulaydi, ish tugagach o‘chirib, bolalar yetmaydigan joyga qo‘yiladi.

Namunalar
Tasma 224 sm bo‘lsa, ikkiga bo‘linsa har bo‘lak 224 : 2 = 112 sm.
Bo‘yinbog‘ uchun 30 sm ajratilsa, 112 − 30 = 82 sm belbog‘ uchun qoladi.
Sinfda faoliyat

Tayyor fartuk namunasini ko‘rib chiqib, sifat talablari ro‘yxatiga qarab baholang: o‘xshash qismlar tengmi, choklar bir xilmi, dazmollanganmi. Dazmolni bolalar ushlamaydi.

Mashq
1
Belbog‘ va bo‘yinbog‘ uchun qancha tasma kerak?
2
Bo‘yinbog‘ uchun necha sm qoldiriladi?
3
Dazmollash tugagach dazmol bilan nima qilinadi?
4
Nega mag‘iz butun uzunligi bo‘yicha bostirib tikiladi?