24
Matn va lug‘at ustida ishlash
Darslik: 46–48-betlar
MaqsadMatn mazmunini aytib berish, sinonimlarni topish va so‘zlarni bo‘g‘inlarga ajratish.
Yangi so‘zlar
yo‘ldosh · satellite; companionto‘lin oy · full moonhilol · crescent (new moon)yorug‘lik · light
Tushuntirish
Matn ustida ishlaganda avval mazmunini tushunib oling, so‘ng savollarga javob bering. Notanish so‘zlarning ma’nosini lug‘atdan toping. Bu darsda Oy haqidagi matn bilan ishlaymiz. Matndagi so‘zlarga ma’nodosh topish nutqni boyitadi: yorug‘ — nurli, charog‘on. Shuningdek, so‘zlarni bo‘g‘inlarga ajratib mashq qilamiz.
Namunalar
Matn: «Tungi chiroq». Oy — Yerning tabiiy yo‘ldoshi. U o‘zi nur sochmaydi, balki Quyosh yorug‘ligini qaytaradi. Shuning uchun biz uni goh ingichka hilol, goh to‘lin oy holida ko‘ramiz. To‘lin oy kechasi dala-yu bog‘lar charog‘on bo‘lib ketadi.
Oy-ning, hi-lol, yo‘l-dosh, cha-ro-g‘on.
Sinfda faoliyat
«Oy kundaligi»: bolalar bir hafta davomida har kechasi Oyning shaklini daftarga chizib boradi va darsda solishtiradi.
Mashq
1
Matnga ko‘ra Oy kimning yo‘ldoshi?
Yerning tabiiy yo‘ldoshi.
2
Oy nima uchun yorug‘ ko‘rinadi?
U Quyosh yorug‘ligini qaytaradi; o‘zi nur sochmaydi.
3
«Yorug‘» so‘ziga ma’nodosh so‘zlarni ayting.
Nurli, charog‘on, ravshan.
4
Nega Oyni bir oyda turli shaklda ko‘ramiz? O‘z fikringizni yozing.
Chunki Oy Yer atrofida aylanadi va Quyosh yoritgan tomonining bizga ko‘rinadigan qismi o‘zgarib turadi.