ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Ona tili

Imlo lug‘ati va lug‘atshunoslikni mustahkamlash

Darslar 101–103 · 3 ta dars · N. Mahmudov, A. Sobirov, Sh. Sattorov, Sh. Toshmirzayeva, D. Mannopova. Ona tili 5-sinf (to‘la yangilangan 5-nashr). G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2020
103

Mustahkamlash

Darslik: 168–170-betlar
MaqsadLug‘atshunoslik bo‘limini (lug‘at turlari, izohli va imlo lug‘ati) mustahkamlash.
Yangi so‘zlar
lug‘atshunoslik · lexicographyensiklopedik lug‘at · encyclopaedic dictionarysinonimlar lug‘ati · synonym dictionarytarjima lug‘ati · translation dictionary
Tushuntirish

Takrorlaymiz. Lug‘at — alifbo tartibida joylashgan, izohlangan so‘zlar kitobi. Imlo lug‘ati — to‘g‘ri yozilishni, izohli lug‘at — ma’noni, tarjima lug‘ati — boshqa tildagi shaklni ko‘rsatadi. Sinonimlar, antonimlar, omonimlar va paronimlar lug‘ati ham bor; maxsus atamalar lug‘atlari (tarix, iqtisod, tibbiyot) ularning terminlarini izohlaydi. Izohli lug‘atda so‘z kelib chiqishi kvadrat qavsda ko‘rsatiladi va ma’nolar raqamlanadi. Fe’l lug‘atda -moq shaklida beriladi. Mahmud Koshg‘ariyning «Devonu lug‘otit turk» asari turkiy tillarning qadimgi lug‘atidir.

💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Mustaqil ishlayotgan bola notanish so‘zga duch kelganda avval o‘zidan so‘radi: «Menga ma’nosi kerakmi, yozilishimi yoki tarjimasi?» Keyin to‘g‘ri lug‘atni ochdi va vaqt tejaldi.

Kim ishlatadi

Talaba o‘qish uchun lug‘atni tanlaydi, tarjimon bir nechta lug‘atdan foydalanadi, muharrir imlo lug‘atiga qaraydi.

Bugun sinab ko‘ring

Uch qatorli kartochka tuzing: har bir savol uchun qaysi lug‘at kerakligini yozing.

Namunalar
Qaysi lug‘atdan: yozilishi — imlo; ma’nosi — izohli; tarjima — tarjima lug‘ati.
Yozdi — «yozmoq» deb qidiriladi.
Sinfda faoliyat

«Qaysi lug‘at?»: o‘qituvchi savol beradi (so‘zning yozilishi, ma’nosi, ma’nodoshi, tarjimasi), guruhlar kartochka bilan to‘g‘ri lug‘atni ko‘rsatadi.

Mashq
1
Lug‘atshunoslik nimani o‘rganadi?
2
Ma’nodosh so‘zlarni qaysi lug‘atdan topamiz?
3
Izohli lug‘at maqolasi qanday tuziladi?
4
Imlo lug‘atidan foydalanishning to‘rt qadamini ayting.
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliKo‘chat o‘tqazish hashariHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →