103
Mustahkamlash
Darslik: 168–170-betlar
MaqsadLug‘atshunoslik bo‘limini (lug‘at turlari, izohli va imlo lug‘ati) mustahkamlash.
Yangi so‘zlar
lug‘atshunoslik · lexicographyensiklopedik lug‘at · encyclopaedic dictionarysinonimlar lug‘ati · synonym dictionarytarjima lug‘ati · translation dictionary
Tushuntirish
Takrorlaymiz. Lug‘at — alifbo tartibida joylashgan, izohlangan so‘zlar kitobi. Imlo lug‘ati — to‘g‘ri yozilishni, izohli lug‘at — ma’noni, tarjima lug‘ati — boshqa tildagi shaklni ko‘rsatadi. Sinonimlar, antonimlar, omonimlar va paronimlar lug‘ati ham bor; maxsus atamalar lug‘atlari (tarix, iqtisod, tibbiyot) ularning terminlarini izohlaydi. Izohli lug‘atda so‘z kelib chiqishi kvadrat qavsda ko‘rsatiladi va ma’nolar raqamlanadi. Fe’l lug‘atda -moq shaklida beriladi. Mahmud Koshg‘ariyning «Devonu lug‘otit turk» asari turkiy tillarning qadimgi lug‘atidir.
Namunalar
Qaysi lug‘atdan: yozilishi — imlo; ma’nosi — izohli; tarjima — tarjima lug‘ati.
Yozdi — «yozmoq» deb qidiriladi.
Sinfda faoliyat
«Qaysi lug‘at?»: o‘qituvchi savol beradi (so‘zning yozilishi, ma’nosi, ma’nodoshi, tarjimasi), guruhlar kartochka bilan to‘g‘ri lug‘atni ko‘rsatadi.
Mashq
1
Lug‘atshunoslik nimani o‘rganadi?
Lug‘at va uning turlarini.
2
Ma’nodosh so‘zlarni qaysi lug‘atdan topamiz?
Sinonimlar lug‘atidan.
3
Izohli lug‘at maqolasi qanday tuziladi?
Bosh so‘z, kelib chiqishi, raqamlangan ma’nolar.
4
Imlo lug‘atidan foydalanishning to‘rt qadamini ayting.
Harfni topish, qidirish, solishtirish, to‘g‘rilash.