91
Maqollar (davomi)
Darslik: 151-bet
MaqsadMaqolni vaziyatga mos tanlash va nutqda qo‘llash.
Yangi so‘zlar
vaziyat · situationsharhlamoq · to comment onibratli · instructiveo‘rinli · apt
Tushuntirish
Maqol aytishdan oldin vaziyatni tushunish kerak. Masalan, kimdir ish boshlamoqchi bo‘lib shoshilsa: «Yetti o‘lchab, bir kes»; do‘stlar kuchlarini birlashtirsa: «Birlashgan o‘zar, birlashmagan to‘zar»; biror kishi ko‘p o‘qib o‘rgansa: «Oz-oz o‘rganib dono bo‘lur». Maqolning ma’nosi so‘zma-so‘z emas, ko‘pincha ko‘chma. Ibora so‘zga teng, maqol esa tugal fikr bildiradi. Maqolni sharhlayotganda: 1) so‘zma-so‘z ma’nosini ayting, 2) asl ma’nosini toping, 3) misol keltiring.
Namunalar
Jamoa bo‘lib ishlaganimizda: «Birlashgan o‘zar, birlashmagan to‘zar».
Shoshilib qaror qilmoqchi bo‘lgan do‘stga: «Yetti o‘lchab, bir kes».
Sinfda faoliyat
Vaziyat kartochkalari: bir o‘quvchi vaziyatni o‘qiydi, boshqasi unga mos maqolni topadi va sharhlaydi.
Mashq
1
Maqol bilan iboraning farqi nimada?
Ibora so‘zga teng, maqol tugal fikr.
2
«Yetti o‘lchab, bir kes» qanday vaziyatda aytiladi?
Shoshilib qaror qilmoqchi bo‘lganda.
3
Maqolni sharhlash uchun uch qadamni ayting.
So‘zma-so‘z ma’no, asl ma’no, misol.
4
Jamoa ishiga mos maqol ayting.
Birlashgan o‘zar, birlashmagan to‘zar.