☰ Mundarija · Ona tili

Iboralar va maqollar

Darslar 88–91 · 4 ta dars · N. Mahmudov, A. Sobirov, Sh. Sattorov, Sh. Toshmirzayeva, D. Mannopova. Ona tili 5-sinf (to‘la yangilangan 5-nashr). G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2020
90

Maqollar

Darslik: 149–150-betlar
MaqsadMaqol haqida tushunchani, uning xususiyatlarini bilish.
Yangi so‘zlar
maqol · proverbtajriba · experiencelo‘nda · concisexulosa · conclusion
Tushuntirish

Maqol — xalqning ko‘p asrlik hayotiy tajribasidan tug‘ilgan, qisqa va tugal fikr bildiradigan dono gap. Maqollarni hech kim yangidan to‘qimaydi, biz ularni nutqqa tayyor holda olib kiramiz. Yaxshi maqolda fikr aniq, xulosa tugal, so‘zlar esa kam va lo‘nda bo‘ladi. Maqollar fikrni ta’sirli va bo‘yoqdor qiladi; ularni o‘z o‘rnida qo‘llay bilish so‘zlovchining mahoratini ko‘rsatadi. Maqollar odatda bir yoki ikki qismdan iborat bo‘lib, ularda zid ma’noli so‘zlar ko‘p uchraydi: «Yaxshi so‘z — jon ozig‘i, yomon so‘z — bosh qozig‘i». Yana misollar: «Oz-oz o‘rganib dono bo‘lur, qatra-qatra yig‘ilib daryo bo‘lur», «Ishlagan tishlaydi».

Namunalar
«Ishlagan tishlaydi»: mehnat qilgan odam uning mevasini ko‘radi.
«Ko‘p yashagan bilmas, ko‘p ko‘rgan bilar» — tajriba haqida.
Sinfda faoliyat

Guruhlarda har kim bittadan maqol aytadi; guruh uning ma’nosini tushuntiradi va qaysi vaziyatga mosligini ayta oladi.

Mashq
1
Maqol qanday paydo bo‘ladi?
2
Maqolning uchta xususiyatini sanang.
3
«Ishlagan tishlaydi» maqolini izohlang.
4
Maqollarda qanday so‘zlar ko‘p uchraydi?