ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Ona tili

Qarindosh so‘zlar va iboralar

Darslar 84–87 · 4 ta dars · N. Mahmudov, A. Sobirov, Sh. Sattorov, Sh. Toshmirzayeva, D. Mannopova. Ona tili 5-sinf (to‘la yangilangan 5-nashr). G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2020
87

Iboralar

Darslik: 145-bet
MaqsadIboralar tushunchasini bilish va ibora ma’nosini aniqlash.
Yangi so‘zlar
ibora · idiomo‘z ma’nosi · literal meaningko‘chma ma’no · figurative meaningta’sirchan · expressive
Tushuntirish

Ikki yoki undan ortiq so‘zdan tuzilib, bir butun ko‘chma ma’no bildiradigan barqaror birikma ibora deyiladi; uning ma’nosini ko‘pincha bitta so‘z bilan ifodalash mumkin. Masalan: boshi osmonga yetdi (juda xursand bo‘ldi), yurak yutmoq (jur’at qilmoq), ko‘ngli bo‘sh (rahmdil). Iboraning ma’nosi undagi so‘zlar ma’nosini qo‘shib chiqmaydi: «qo‘li ochiq» degani qo‘li ochilib turgan emas, balki saxiy odam demakdir. Shuning uchun ibora so‘zma-so‘z emas, ko‘chma ma’noda tushuniladi. Iboralar nutqni ta’sirchan va jozibali qiladi.

IboraMa’nosi
boshi osmonga yetdijuda xursand bo‘ldi
qulog‘i ding bo‘ldidiqqat qildi
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Do‘stining kelishini intizor kutgan bola «ko‘zi to‘rt bo‘ldi» dedi, hamma uning nimani aytmoqchi ekanini tushundi. Iboralar nutqni jonli qiladi, ammo ularni so‘zma-so‘z tushunib bo‘lmaydi.

Kim ishlatadi

Yozuvchi iboralar bilan tasvirni jonlantiradi, tarjimon iboralarni boshqa tilga moslaydi, o‘qituvchi ma’nosini tushuntiradi.

Bugun sinab ko‘ring

Bugun eshitgan yoki o‘qigan bitta ibora haqida u nimani bildirishini taxmin qilib ko‘ring.

Namunalar
Akam qo‘li ochiq odam: do‘stlariga doim yordam beradi.
Sovrin olganini eshitib, boshi osmonga yetdi.
Sinfda faoliyat

Iboralar pantomimasi: bir o‘quvchi iboraning ma’nosini harakat bilan ko‘rsatadi, sinf topadi.

Mashq
1
Ibora nima?
2
«Qo‘li ochiq» iborasi nimani bildiradi?
3
«Yurak yutmoq» ma’nosini ayting.
4
Iboralar nutqqa qanday ta’sir qiladi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliAzizning hayvonlar plakatiHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →