85
Qavm-qarindoshlik bilan bog‘liq so‘zlar
Darslik: 143-bet
MaqsadQavm-qarindoshlikni ifodalovchi so‘zlarni bilish va to‘g‘ri qo‘llash.
Yangi so‘zlar
amaki · paternal uncleamma · paternal aunttog‘a · maternal unclexola · maternal aunt
Tushuntirish
Qavm-qarindoshlikni bildiruvchi so‘zlar tilimizning muhim qatlamidir. Ota tomonidan: bobo, buvi, amaki (otaning aka-ukasi), amma (otaning opa-singlisi). Ona tomonidan: tog‘a (onaning aka-ukasi), xola (onaning opa-singlisi). Aka, uka, opa, singil — bir ota-onadan tug‘ilganlar. Jiyan — aka-uka yoki opa-singilning farzandi, nevara — farzandning farzandi. Kelin — o‘g‘ilning xotini, kuyov — qizning eri. Qarindoshlik so‘zlari ko‘pincha murojaatda ham ishlatiladi: «Xolajon, kiring!» Qarindoshlarni hurmat bilan «siz» deb atash odobdandir.
Namunalar
Otamning akasi — amakim, onamning singlisi — xolam.
Singlimning qizi menga jiyan bo‘ladi.
Sinfda faoliyat
Shajaraga qarab savollar o‘ynang: «Onamning akasi menga kim bo‘ladi?» Javobini topgan keyingi savolni beradi.
Mashq
1
Onaning aka-ukasi kim?
Tog‘a.
2
Otaning opa-singlisi kim?
Amma.
3
Jiyan kim?
Aka-uka yoki opa-singilning farzandi.
4
Opangizning o‘g‘li sizga kim bo‘ladi? Nega?
Jiyan, chunki u opa-singilning farzandi.