51
Qator undoshlar talaffuzi va imlosi
Darslik: 98-bet
MaqsadQator undoshli so‘zlarning aytilishi va yozilishini bilish.
Yangi so‘zlar
qator undosh · consonant clusterfikr · thoughtg‘isht · bricksport · sport
Tushuntirish
Bir bo‘g‘in ichida ikki xil undosh yonma-yon kelsa, bunday so‘z qator undoshli so‘z bo‘ladi: fikr, nutq, hukm, qirq. Oxiri qator undosh bilan tugaydigan ayrim so‘zlarda so‘nggi undosh og‘zaki nutqda deyarli eshitilmaydi, ammo yozuvda tushirib qoldirilmaydi: g‘isht, farzand, do‘st. O‘zbekcha so‘zlar qator undosh bilan boshlanmaydi; so‘z boshidagi qator undosh boshqa tillardan kirgan so‘zlarda uchraydi: sport, kreslo, trolleybus.
Namunalar
Do‘st — «do‘s» deb eshitilsa ham, t yoziladi.
Sport, kreslo — so‘z boshida qator undosh: o‘zlashma so‘zlar.
Sinfda faoliyat
«Ikki xil so‘z» o‘yini: kartochkalardagi so‘zlarni qo‘sh undoshli, qator undoshli guruhlarga ajrating.
Mashq
1
Qator undoshli so‘z deb nimaga aytiladi?
Bir bo‘g‘inda yonma-yon ikki xil undosh kelgan so‘zga.
2
«G‘isht» so‘zida qaysi undosh deyarli eshitilmaydi?
Oxirgi t.
3
So‘z boshida qator undosh qaysi so‘zlarda uchraydi?
Faqat o‘zlashma so‘zlarda: sport, kreslo.
4
Ikkita qator undoshli so‘z yozing va tagiga chizing.
Masalan: fikr, nutq, do‘st.