49
Matn va lug‘at ustida ishlash
Darslik: 95-bet
MaqsadShamol va tabiat tasviri berilgan matn ustida ishlash; ng, sh, ch li so‘zlarning imlosini kuzatish.
Yangi so‘zlar
jala · downpourtomchi · dropsahar · early dawnmusaffo · clear, pure
Tushuntirish
Mini-matn: «Kechasi jala quydi. Yomg‘ir tomchilari derazani tinmay chertib chiqdi. Saharda bulutlar tarqab, tong musaffo otdi. Bog‘dagi gullar yuvilib, yangi kiyim kiygandek yashnab turardi.» «Tong» so‘zining ma’nodoshlari: sahar, subh. Matnda tabiat jonlantirilgan: yomg‘ir derazani «chertdi», gullar «yangi kiyim kiygandek» yashnadi. Matn ustida ishlaganda sarlavha tanlang, ma’nodoshlarni toping va ng, sh, ch li so‘zlarni ajratib yozing.
Namunalar
Sahar va subh — «tong» so‘zining ma’nodoshlari.
«Tong» so‘zida ng bitta tovush; «tinmay» so‘zida n va m yonma-yon kelgan.
Sinfda faoliyat
Sarlavha tanlash o‘yini: matnga uch xil sarlavha taklif qiling va sinf ovoz berib eng mosini tanlasin.
Mashq
1
Matnga qanday sarlavha qo‘yish mumkin?
Masalan: «Yomg‘irdan keyingi tong» yoki «Yuvilgan bog‘».
2
«Tong» so‘zining ikkita ma’nodoshini ayting.
Sahar, subh.
3
Matnda tabiat qanday jonlantirilgan?
Unga odamga xos harakat berilgan: yomg‘ir derazani chertdi, gullar yangi kiyim kiygandek bo‘ldi.
4
Matndan ng bor so‘zni toping.
Tong.