Qo‘sh undoshlar talaffuzi va imlosi
Bir xil ikki undosh yonma-yon kelsa, bunday so‘z qo‘sh undoshli so‘z deyiladi. O‘zbekcha so‘zlarda qo‘sh undoshning ikkala qismi ham aniq eshitiladi va yoziladi: katta, achchiq, to‘qqiz. Boshqa tillardan kirgan ayrim so‘zlarda esa qo‘sh undosh bitta undoshdek aytiladi, ammo ikkita yoziladi: kassa, tennis. Kilogramm, kristall kabi so‘zlar oxiridagi qo‘sh undoshning biri talaffuzda deyarli eshitilmaydi, lekin yozuvda saqlanadi. Bunday so‘zga xuddi shu undosh bilan boshlanadigan qo‘shimcha qo‘shilsa, uch harf ketma-ket yozilmaydi, bittasi tushiriladi: kristall + -lar = kristallar.
| Aytiladi | Yoziladi |
|---|---|
| kasa | kassa |
| gram | gramm |
| metal + -lar | metallar |
Bola maktab e’loniga «Ikki soatdan keyin» deb yozdi va ikki k ni to‘g‘ri qo‘sh yozdi. Qo‘sh undoshli so‘zni eshitilganicha emas, qoidaga ko‘ra yozish xatoning oldini oladi.
Hakam hisobni yozadi, korrektor imlo xatosini topadi, o‘qituvchi diktantni tekshiradi.
Ikkita bir xil undoshli bitta so‘zni topib, uni sekin ayting va yozilishini ko‘zdan kechiring.
«Qo‘sh harf izlovchilari»: matn qismini ko‘chiring va qo‘sh undoshli so‘zlarni doira ichiga oling. Qaysi guruh ko‘p topadi?