ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Ona tili

Til, davlat tili va ot turkumi

Darslar 1–3 · 3 ta dars · N. Mahmudov, A. Sobirov, Sh. Sattorov, Sh. Toshmirzayeva, D. Mannopova. Ona tili 5-sinf (to‘la yangilangan 5-nashr). G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2020
3

Mustaqil so‘z turkumlarini takrorlash. Ot so‘z turkumi

Darslik: 7-bet
MaqsadMustaqil so‘zlarni va ot so‘z turkumini takrorlash.
Yangi so‘zlar
mustaqil so‘zlar · independent wordsso‘z turkumi · word classot · nounso‘roq · question word
Tushuntirish

Mustaqil so‘zlar mustaqil ma’noga ega bo‘lib, so‘roqqa javob bo‘ladi va gapda gap bo‘lagi vazifasida keladi. Ular so‘rog‘iga va ma’nosiga qarab turkumlarga bo‘linadi: ot, sifat, son, olmosh, fe’l, ravish. Ot shaxs, narsa yoki joyni bildiradi va kim?, nima?, qayer? so‘roqlariga javob bo‘ladi. Otlar birlik va ko‘plik shaklida qo‘llanadi, egalik va kelishik qo‘shimchalarini oladi. Masalan, «maktab» so‘zi nima? so‘rog‘iga javob beradi, «maktabimizda» shaklida esa egalik va kelishik qo‘shimchalari bor.

Kim? Nima?Qayer?otQanday?sifatNechta?sonKim? Kimlar?olmoshNima qildi?fe’lQanday? Qachon?ravishMustaqil so‘zlar
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Sayohatga tayyorlanayotgan oila ro‘yxat yozadi: «jomadon, suv idishi, daftar, qalam». Har bir so‘z aniq narsani nomlagani uchun hech kim «o‘sha narsani ol» deb adashib o‘tirmaydi. Ot turkumi shunday aniq nom topishga yordam beradi.

Kim ishlatadi

Omborchi mahsulotlarni nomi bilan hisobga oladi, kutubxonachi kitoblarni sarlavhasi bilan topadi, oshpaz xaridni ro‘yxat qiladi.

Bugun sinab ko‘ring

Besh daqiqada xonangizdagi o‘nta narsaning nomini yozing, lekin «narsa» so‘zini ishlatmang. Eslatma: ot turkumining nomini bilishning o‘zi asosan maktab ishi; kundalik hayotda foydasi — aniq nom tanlash.

Namunalar
Kim? — o‘quvchi, shifokor. Nima? — daftar, daryo. Qayer? — bog‘, shahar.
Ukam kutubxonadan qiziqarli kitob oldi. (Otlar: ukam, kutubxona, kitob.)
Sinfda faoliyat

«So‘roq savati»: o‘qituvchi so‘z aytadi, bolalar uning so‘rog‘ini va qaysi turkumga oidligini tez aytadi.

Mashq
1
Mustaqil so‘zlarga qaysi turkumlar kiradi? Oltitasini sanang.
2
Ot qanday so‘roqlarga javob bo‘ladi?
3
Gapdagi otlarni toping: Bahorda bog‘imizda olma gulladi.
4
Nega «yaxshi» ot emas, sifat? Izohlang.
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliTarix burchagi uchun missiyaHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →