2
O‘zbek tili — davlat tili
Darslik: 4–6-betlar
MaqsadO‘zbek tilining davlat tili maqomi va uning ahamiyatini bilish.
Yangi so‘zlar
davlat tili · state languagemaqom · statusnufuz · prestige, authorityish yuritish · office work, record keeping
Tushuntirish
1989-yil 21-oktabrda o‘zbek tiliga Davlat tili maqomi berildi. Shundan so‘ng davlat idoralarida yig‘ilishlar va rasmiy hujjatlar ko‘proq o‘zbek tilida yuritila boshlandi. Mustaqillik yillarida tilimizning nufuzi (obro‘-e’tibori) yanada oshdi, uning xalqaro mavqeini ko‘tarish bo‘yicha amaliy ishlar boshlandi. «Davlat tili haqida»gi Qonunga ko‘ra har bir fuqaro o‘z ismini, ota ismini va familiyasini milliy-tarixiy an’analarga muvofiq yozish huquqiga ega. Televideniye va radio eshittirishlari davlat tilida, shuningdek, boshqa tillarda ham olib boriladi.
Namunalar
Maktabimizda ota-onalar yig‘ilishi o‘zbek tilida o‘tdi.
Ism-familiyani yozishda milliy an’ana saqlanadi: Aziza Karimova, Bobur Rahimov.
Sinfda faoliyat
«Tilimiz sharafiga»: guruhlar o‘zbek tilining nufuzini oshirish uchun uch ta amaliy ish taklif qiladi.
Mashq
1
O‘zbek tiliga Davlat tili maqomi qachon berilgan?
1989-yil 21-oktabrda.
2
Davlat tili maqomi berilgach, nimalar o‘zgardi?
Davlat idoralarida yig‘ilishlar va rasmiy hujjatlar ko‘proq o‘zbek tilida yuritila boshlandi; tilning obro‘si oshdi.
3
«Nufuz» so‘zi qanday ma’noni bildiradi?
Obro‘-e’tibor, ta’sir.
4
Nega har bir xalq o‘z ona tilini asrashga harakat qiladi? Fikringizni yozing.
Chunki til millatning tarixi, madaniyati va birligini saqlaydi; til yo‘qolsa, millat o‘zligini yo‘qotadi.