☰ Mundarija · Tabiiy fanlar

Gigiyena va kun tartibi

Darslar 53–54 · 2 ta dars · Y.V. Malikova. Tabiiy fanlar 3-sinf, 1-qism. Novda Edutainment, Toshkent, 2023; Y.V. Malikova. Tabiiy fanlar 3-sinf, 2-qism. Novda Edutainment, Toshkent, 2023
53

Gigiyena

Darslik: 2-qism, 102–105-betlar
MaqsadGigiyena nima ekanini, tish, qo‘l, soch va tana toza saqlash qoidalarini bilish.
Yangi so‘zlar
gigiyena · hygienemikrob · germtish cho‘tkasi · toothbrush
Tushuntirish

Gigiyena — salomatlikni saqlash qoidalari haqidagi fan. Bu so‘z qadimgi yunoncha so‘zdan olingan va «salomatlik» degan ma’noni bildiradi. Ko‘zga ko‘rinmas mikroblar kirda va iflos qo‘llarda ko‘payadi va kasallik tarqatishi mumkin. Shuning uchun ovqatdan oldin, ko‘chadan kelganda va hojatxonadan keyin qo‘lni sovun bilan kamida 20 soniya yuvish kerak. Tishni kuniga ikki marta, ertalab va kechqurun, 2 daqiqa tozalaymiz; shirinlikni kam yesak, tish kamroq chiriydi. Sochni haftada 1–2 marta yuvamiz va shaxsiy taroqdan foydalanamiz. Tirnoqni vaqtida olamiz, tanani muntazam yuvamiz, ichki kiyimni almashtiramiz. Boshqa odamning sochiq, tish cho‘tkasi va taroqidan foydalanmaymiz. Yilda kamida bir marta tish shifokori ko‘rigidan o‘tish foydali.

Namunalar
Ovqatdan oldin qo‘l yuvilmasa, mikroblar ovqat bilan og‘izga tushib, qorin og‘rig‘iga sabab bo‘lishi mumkin.
Kechqurun tish yuvmasdan yotsak, og‘izdagi ovqat qoldig‘i tishni buzadi.
Sinfda faoliyat

Tajriba: ikki qo‘lingizga oz miqdorda un yoki bo‘r kukuni suring. Bir qo‘lni sovunsiz, faqat suv bilan, ikkinchisini sovun bilan 20 soniya yuving. Farq nimada? Qo‘l yuvish qoidalari bo‘yicha plakat chizing.

Mashq
1
Gigiyena nima?
2
Qo‘lni qachon yuvish kerak? 3 holatni ayting.
3
Tish kuniga necha marta tozalanadi?
4
Nega birovning sochig‘idan foydalanmaslik kerak?