ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Tabiiy fanlar

Bakteriyalar va O‘zbekiston hayvonot dunyosi

Darslar 9–10 · 2 ta dars · Y.V. Malikova. Tabiiy fanlar 3-sinf, 1-qism. Novda Edutainment, Toshkent, 2023; Y.V. Malikova. Tabiiy fanlar 3-sinf, 2-qism. Novda Edutainment, Toshkent, 2023
9

Bakteriyalar

Darslik: 1-qism, 38–41-betlar
MaqsadBakteriyalar nima ekanini, ularning foydali va zararli turlarini va kasalliklardan saqlanish qoidalarini bilish.
Yangi so‘zlar
bakteriya · bacteriummikroskop · microscopeemlash · vaccination
Tushuntirish

Bakteriyalar juda mayda tirik organizmlar, ularni faqat mikroskop orqali ko‘ramiz. Ular sharcha, tayoqcha, vergul yoki spiral shaklida bo‘ladi va hamma joyda: havoda, suvda, tuproqda, tanamizda yashaydi. Gollandiyalik Levenguk 350 yildan ko‘proq oldin o‘zi yasagan mikroskopda bakteriyalarni birinchi bo‘lib ko‘rgan. Foydali bakteriyalar sutdan qatiq va yogurt hosil qiladi, ovqat hazm qilishga yordam beradi, tuproqda o‘lgan o‘simlik va hayvon qoldiqlarini chiritib, o‘simliklarga oziq tayyorlaydi. Zararli bakteriyalar kasallik qo‘zg‘atadi. Antibiotiklarni faqat shifokor buyursa ichish kerak. Emlash tanani ayrim xavfli kasalliklardan oldindan himoya qiladi.

qatiq, yogurthazm qilishchirishfoydalikasallikzararliBakteriyalar
Barcha bakteriyalar zararli.1 / 4

Qaysi guruhga kiradi?

🤧 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Yo‘talganda yoki akslaganda tirsak bilan og‘izni yopsangiz, mikroblar atrofga tarqalmaydi.

Kim ishlatadi

Shifokorlar, oshpazlar

Bugun sinab ko‘ring

Yo‘talni tirsak bilan qanday yopishni ko‘rsating.

Namunalar
Sut bakteriyalar ta’sirida qatiqqa aylanadi.
Ko‘chadan kelgach qo‘lni sovunlab yuvish qo‘ldagi zararli bakteriyalarni kamaytiradi.
Sinfda faoliyat

«Qo‘l yuvish raqsi»: bolalar sovun ko‘pigini tasavvur qilib, kaft, barmoq orasi, bosh barmoq, tirnoq ostini ketma-ket 20 soniya «yuvadi». O‘qituvchi sekundlarni sanaydi. Keyin 3 ta «qachon qo‘l yuvamiz?» holatini sanang.

Mashq
1
Bakteriyalarni nima yordamida ko‘rish mumkin?
2
Foydali bakteriyalarga ikkita misol keltiring.
3
Kasallikdan saqlanish uchun qaysi qoidalarga amal qilamiz?
4
Antibiotikni kim buyurishi kerak?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliDadam tong qorong‘isidaHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →