☰ Mundarija · Tabiiy fanlar

Inson tanasi, skelet, mushaklar va asab tizimi

Darslar 49–50 · 2 ta dars · Y.V. Malikova. Tabiiy fanlar 3-sinf, 1-qism. Novda Edutainment, Toshkent, 2023; Y.V. Malikova. Tabiiy fanlar 3-sinf, 2-qism. Novda Edutainment, Toshkent, 2023
49

Inson tanasi

Darslik: 2-qism, 87–90-betlar
MaqsadInson tanasining tashqi a’zolarini, terining vazifasini, ichki a’zolarni va sog‘lom turmush tarzi asoslarini bilish.
Yangi so‘zlar
a’zo · organ, body partteri · skinsalomatlik · health
Tushuntirish

Inson tanasi bosh, tana (gavda), qo‘l va oyoqlardan iborat. Bosh qismida ko‘z, quloq, burun, og‘iz, yonoq, peshona bor; qo‘lda yelka, tirsak, bilak, kaft, barmoq; oyoqda son, tizza, boldir, to‘piq, tovon, panja. Tananing tashqi qismi teri bilan qoplangan. Teri ichki a’zolarni zarbadan, kuyishdan va mikroblardan himoya qiladi, issiq-sovuqni sezadi, ter chiqarib tanani sovitadi. Quyoshda teri qorayadi, chunki unda himoya moddasi (melanin) ko‘payadi. Ichki a’zolar tana ichida yashirin: yurak, o‘pka, oshqozon, ichak, jigar, buyrak, miya. Har bir a’zo o‘z vazifasini bajaradi. Salomatlikni saqlash uchun kun tartibiga rioya qilish, to‘g‘ri ovqatlanish, harakat qilish, yetarli uxlash, toza havoda bo‘lish va gigiyena qoidalariga amal qilish kerak.

Namunalar
Qo‘lingizni ko‘kragingizga qo‘ysangiz, yurak urishini his qilasiz — yurak kechayu kunduz tinmay ishlaydi.
Sport va mashq paytida ter chiqadi — teri tanani sovitadi.
Sinfda faoliyat

O‘yin «Tana a’zolari»: uchtadan guruh. Biri a’zoni ko‘rsatadi, ikkinchisi nomini aytadi, uchinchisi 1 daqiqani sanaydi. Kim ko‘p a’zoni topdi? Keyin ichki a’zolarni (yurak, o‘pka, oshqozon) odam konturiga chizing.

Mashq
1
Inson tanasi qanday qismlardan iborat?
2
Terining 3 ta vazifasini ayting.
3
Ichki a’zolardan 4 tasini ayting.
4
Sog‘lom turmush tarzi uchun nimalar kerak?