ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Tabiiy fanlar

Yorug‘lik va ko‘rish

Darslar 39–40 · 2 ta dars · Y.V. Malikova. Tabiiy fanlar 3-sinf, 1-qism. Novda Edutainment, Toshkent, 2023; Y.V. Malikova. Tabiiy fanlar 3-sinf, 2-qism. Novda Edutainment, Toshkent, 2023
39

Yorug‘lik nima?

Darslik: 2-qism, 54–56-betlar
MaqsadYorug‘lik manbalarini (tabiiy va sun’iy), yorug‘lik to‘g‘ri chiziq bo‘ylab tarqalishini, Oy yorug‘lik manbayi emasligini va nur hamda rang bog‘liqligini bilish.
Yangi so‘zlar
yorug‘lik manbayi · source of lightnur · rayaks etish · reflection
Tushuntirish

Yorug‘lik o‘zi paydo bo‘lmaydi, u har doim manbadan tarqaladi. Tabiiy manbalar: Quyosh, yulduzlar, chaqmoq, yaltiroq qurt (o‘t qurti) va ba’zi chuqur dengiz jonzotlari. Sun’iy manbalar: chiroq, sham, olov, fonar. Yorug‘lik nurlar bo‘ylab to‘g‘ri chiziqda tarqaladi; shuning uchun to‘siq ortida soya hosil bo‘ladi. Oy yorug‘lik manbayi emas: u Quyosh nurini qaytaradi (aks ettiradi). Jism yuzasi nurni qaytarganda biz uni ko‘ramiz. Oq jism nurni deyarli to‘liq qaytaradi, qora jism ko‘p qismini yutadi va isiydi, shu sababli jazirama kunlarda oq yoki och tusli kiyimda salqinroq bo‘ladi. Shaffof jism (shisha) nurni o‘tkazadi. Quyosh nurida ko‘zga ko‘rinmaydigan ultrabinafsha nurlar ham bor, ular terini kuydirishi mumkin.

Quyoshyulduzlarchaqmoqyaltiroq qurttabiiychiroqshamolovfonarsun’iyYorug‘likmanbalari
☀️soya

O‘rtacha balandlik — o‘rtacha soya

Buyum balandroq bo‘lsa, soyasi ham uzunroq

🔦 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Maktab sumkasidagi qaytaruvchi chiziq mashina chirog‘i tushganda yaltiraydi. Shunda haydovchi bolani uzoqdan ko‘radi.

Kim ishlatadi

Velosipedchilar, yo‘l ishchilari

Bugun sinab ko‘ring

Sumka, belgi yoki kiyimdagi yaltiraydigan chiziqni qidiring.

Namunalar
fonarqo‘lsoyaS
Fonar nuri to‘g‘ri chiziq bo‘ylab yo‘naladi; qo‘lingizni ushlasangiz, devorda soyasi paydo bo‘ladi.
Kechasi Oy porlab turadi, lekin u Quyosh nurini qaytaryapti.
Sinfda faoliyat

Soya teatri: qorong‘i xonada fonar va devor oldida qo‘l soyasi bilan quyon yoki qush shaklini hosil qiling. Fonarni yaqinlashtirib yoki uzoqlashtirib, soya kattaligi qanday o‘zgarishini kuzating.

Mashq
1
Tabiiy va sun’iy yorug‘lik manbalaridan 3 tadan ayting.
2
Oy yorug‘lik manbayimi? Tushuntiring.
3
Soya nima uchun hosil bo‘ladi?
4
Nega qora narsa quyoshda tez qiziydi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliOshxonadagi kamalakHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →