Harakat va tezlik
Qaysi jism tezroq harakatlanayotganini bilish uchun ular bir xil vaqtda qancha yo‘l bosganini solishtiramiz. Tezlik — jismning bir vaqt birligida (masalan, 1 soatda) bosib o‘tgan yo‘li. Agar mashina 2 soatda 120 km yursa, tezligi 120 : 2 = 60 km/soat. Tezlik km/soat yoki m/s da o‘lchanadi. Hayvonlar orasida gepard eng tez yuguradi (taxminan 100 km/soat atrofida), fil esa ancha sekin, shilliqqurt juda sekin. Transport: velosiped taxminan 15–20 km/soat, avtomobil shahar tashqarisida 60–90 km/soat, zamonaviy yo‘lovchi samolyoti 800–900 km/soat. Birinchi samolyot (aka-uka Raytlar) taxminan 48 km/soat tezlikda uchgan. Kosmosga chiqish uchun raketa sekundiga bir necha kilometr tezlik oladi. Tezlikni radar o‘lchaydi: u signal yuborib, qaytgan signal bo‘yicha hisoblaydi. Yo‘l belgilari ruxsat etilgan tezlikni ko‘rsatadi.
Sinfda tezlik o‘lchash: 10 metr masofani belgilang. Bolalar navbat bilan yurib o‘tadi, o‘qituvchi sekundlarni sanaydi. Tezlikni hisoblang: 10 m ni sekundlarga bo‘ling. Kim eng tez yurdi? (Yugurmang, ehtiyot bo‘ling.)