Moddalar
Atrofimizdagi narsalar jism deyiladi, ular yasalgan material esa modda. Masalan, stakan — jism, shisha — modda; qoshiq — jism, temir — modda. Moddalar uch holatda bo‘ladi: qattiq (o‘z shaklini saqlaydi: tosh, temir), suyuq (idish shaklini oladi, hajmi o‘zgarmaydi: suv, sut) va gaz (shaklini ham, hajmini ham saqlamaydi: havo, bug‘). Suv tabiatda uch holatda uchraydi: muz, suv va suv bug‘i. 0 °C da suv muzlaydi va muz eriydi, 100 °C da suv qaynab, bug‘ga aylanadi, bug‘ soviganda yana suvga aylanadi (kondensatsiya). Suv muzlaganda kengayadi, shuning uchun muzlatgichda butilkani to‘ldirib qoldirsak yorilib ketadi, qishda suv quvurlari ham yorilishi mumkin. Boshqa moddalar ham qizdirilganda eriydi, lekin juda yuqori haroratda: shisha bir necha yuz darajada yumshaydi, temir esa taxminan 1500 darajada eriydi.
Tajriba: idishga muz bo‘laklarini soling va xonada qoldiring. Har 10 daqiqada kuzating: muz erib suvga aylanadi. Keyin choynak yoki issiq choy ustidagi bug‘ sovuq qoshiqda tomchilarga aylanishini ko‘ring (kattalar bilan). Qaysi holat o‘zgarishlarini ko‘rdingiz?