ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Tabiiy fanlar

O‘rmonlar va tog‘lar va ularning boyliklari

Darslar 31–32 · 2 ta dars · Y.V. Malikova. Tabiiy fanlar 3-sinf, 1-qism. Novda Edutainment, Toshkent, 2023; Y.V. Malikova. Tabiiy fanlar 3-sinf, 2-qism. Novda Edutainment, Toshkent, 2023
31

O‘rmonlar va ularning boyliklari

Darslik: 2-qism, 22–25-betlar
MaqsadO‘rmon turlarini (ignabargli, bargli, to‘qay, tropik), o‘rmonning foydasini va uni asrash qoidalarini bilish.
Yangi so‘zlar
o‘rmon · forestto‘qay · riverside woodlandyog‘och · wood, timber
Tushuntirish

O‘rmon — daraxt, buta va o‘tlar birga o‘sgan joy. Turlari: ignabargli o‘rmon (archa, qarag‘ay), bargli o‘rmon (eman, qayin; ularning bargi kuzda to‘kiladi), to‘qay o‘rmonlari (daryo va ko‘llar bo‘yida: tol, terak, qamish) va tropik o‘rmon (doim nam va issiq, palma va liana). O‘zbekistonda cho‘l va dashtda daryo bo‘ylarida to‘qay, tog‘larda archa, yong‘oq, pista, bodom o‘rmonlari bor. O‘rmon havoga kislorod chiqaradi va changni tutadi, namlik hosil qiladi, yomg‘irga yordam beradi, yog‘och beradi (qog‘oz, mebel, musiqa asboblari), ko‘p hayvonlarning uyi va dorivor o‘simliklar manbayi. O‘rmon daraxtlari ildizi qumni mahkam ushlab, qum ko‘chishidan himoya qiladi. Shuning uchun o‘rmonni «Yerning yashil o‘pkasi» deyishadi. Daraxt kesmaslik, olov yoqmaslik va axlat tashlamaslik kerak.

archaqarag‘ayignabargliemanqayinbarglitolterakqamishto‘qaypalmalianatropikO‘rmon turlari
qarag‘ay1 / 6

Qaysi guruhga kiradi?

🌲 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Yozgi kunda katta daraxt tagida salqin bo‘ladi. Shuning uchun odamlar skameykani ko‘pincha daraxt tagiga qo‘yadi.

Kim ishlatadi

O‘rmonchilar, duradgorlar

Bugun sinab ko‘ring

Daraxt soyasi va ochiq joyni solishtirib, qaysi biri salqinroq ekanini ayting.

Namunalar
Qog‘oz, stol va gitara yog‘ochdan tayyorlanadi.
Olmaxon deyarli butun umrini daraxtda o‘tkazadi; o‘rmon uning uyi.
Sinfda faoliyat

«Daraxtni bargidan top»: oq varaqlarga 5 xil daraxt bargini chizing, orqasiga nomini yozing. Sinfdoshingiz bargni ko‘rsatib daraxtni topishi kerak. Kuz bo‘lsa, yerga tushgan bargni terib, albom yasang (daraxtni shikastlamang).

Mashq
1
O‘rmon turlarini sanang.
2
O‘rmon odamga qanday foyda beradi?
3
Nega o‘rmonni «yashil o‘pka» deyishadi?
4
O‘rmonda o‘zini tutish qoidalaridan 3 tasini ayting.
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliHovlimizdagi muz maydoniHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →