Vaqt. Kun va oy
Odamlar avval katta vaqtni: yil, oy, hafta, sutkani o‘lchagan, keyin soat, minut va sekundga bo‘lgan. Qadimda quyosh soati, qumsoat va suv soati (klepsidra) bo‘lgan. Yerning o‘z o‘qi atrofida bir to‘liq aylanishi 24 soat davom etadi; bu vaqtni sutka deymiz. Quyoshga qaragan tomonda kun, teskari tomonida tun bo‘ladi. Quyosh sharqdan chiqib, g‘arbga botadi, chunki Yer g‘arbdan sharqqa aylanadi. Yozda Shimoliy yarimsharni Quyosh uzoqroq yoritadi, shuning uchun kun uzun bo‘ladi. Oy — Yerning yo‘ldoshi, uni Quyosh yoritadi; Oyning yoritilgan qismi Yerdan har kuni boshqacha ko‘rinadi: yangi Oy, o‘sayotgan oy, yarim oy, to‘lin oy va kamayayotgan oy. Bu siklni taxminan bir oyda (29–30 kun) takrorlaydi.
Toshkent Quyosh tomonda — kun
Yer o‘z o‘qi atrofida 24 soatda bir marta aylanadi
Avtobus haydovchisi soatga qarab yuradi, kunduz uzunligini esa quyosh chiqishi va botishidan bilamiz.
Haydovchilar, uchuvchilar
Ertalab va tushdan keyin daraxt soyasi qanday o‘zgarishini kuzating.
Oy kundaligi: bir hafta davomida kechqurun Oyni kuzating va rasmini chizing. Qanday o‘zgardi: kattalashdimi yoki kichraydimi? Natijani sinfda solishtiring. (Kechqurun kattalar bilan kuzating.)