ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Tabiiy fanlar

Yer yuzasi va zilzilalar

Darslar 27–28 · 2 ta dars · Y.V. Malikova. Tabiiy fanlar 3-sinf, 1-qism. Novda Edutainment, Toshkent, 2023; Y.V. Malikova. Tabiiy fanlar 3-sinf, 2-qism. Novda Edutainment, Toshkent, 2023
27

Yer yuzasi

Darslik: 2-qism, 6–9-betlar
MaqsadYer yuzasi relyefini (tekislik, tepalik, tog‘, chuqurlik), globus va xaritadagi ranglarni hamda landshaft turlarini bilish.
Yangi so‘zlar
relyef · relief (shape of land)globus · globelandshaft · landscape
Tushuntirish

Yer yuzasidagi barcha notekisliklar relyef deyiladi. Asosiy shakllar: tekislik (tekis joy), tepalik (past qirlar), tog‘ (baland, cho‘qqisi, yonbag‘ri va etagi bor) va chuqurlik (past joy, vodiy, botiq). Globus — Yer sharining modeli. Xaritada tekisliklar yashil, tog‘lar jigarrang, suv ko‘k rangda ko‘rsatiladi: tog‘ qancha baland bo‘lsa, rang shuncha to‘q; suv qancha chuqur bo‘lsa, ko‘k shuncha quyuq. Eng baland tog‘ — Everest (Jomolungma), eng chuqur joy — Tinch okeandagi Mariana botig‘i. Landshaft — tog‘, o‘rmon, daryo, o‘simlik va hayvonlar birga ko‘ringan joy turi. U tabiiy bo‘lishi (cho‘l, o‘rmon) yoki inson yaratgan bo‘lishi (shahar, bog‘, dala) mumkin.

tekisliktepaliktog‘chuqurlikRelyef
tekis va keng yer1 / 5

Qaysi guruhga kiradi?

⛰️ Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Maktabga ketayotganda yo‘l tepalikka ko‘tarilsa, qadamingiz sekinlashadi. Pastga tushsangiz, o‘zingiz tezlashasiz.

Kim ishlatadi

Velosipedchilar, yo‘l quruvchilar

Bugun sinab ko‘ring

Yo‘lda yer tekis, qiya yoki tepaligini payqab ayting.

Namunalar
Farg‘ona vodiysi — tog‘lar bilan o‘ralgan tekislik va chuqurlik.
cho‘lo‘rmontabiiyshaharbog‘dalainson yaratganLandshaft
Sizning hovlingizdagi bog‘ — inson yaratgan landshaft, Qizilqum — tabiiy landshaft.
Sinfda faoliyat

Plastilin relyef: karton ustida plastilindan tekislik (yashil), tepalik (och jigarrang), tog‘ (to‘q jigarrang) va ko‘l (ko‘k) yasang. Har biriga nom yozilgan bayroqcha qo‘ying.

Mashq
1
Relyef nima?
2
Xaritada tekislik, tog‘ va suv qanday ranglarda ko‘rsatiladi?
3
Eng baland tog‘ va eng chuqur joy qaysilar?
4
Tabiiy va inson yaratgan landshaftga bittadan misol keltiring.
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliSoat yetti qirqdagi titrashHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →