ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Tabiiy fanlar

Tezlik, massa, issiq va sovuq

Darslar 46–48 · 3 ta dars · Y.V. Malikova. Tabiiy fanlar 3-sinf, 1-qism. Novda Edutainment, Toshkent, 2023; Y.V. Malikova. Tabiiy fanlar 3-sinf, 2-qism. Novda Edutainment, Toshkent, 2023
47

Massa nima?

Darslik: 2-qism, 81–83-betlar
MaqsadMassa nima ekanini, massa birliklarini (gramm, kilogramm, tonna), tarozi bilan o‘lchashni va jismlar suvda nega suzishi yoki cho‘kishini bilish.
Yangi so‘zlar
massa · masstarozi · scalescho‘kish · sinking
Tushuntirish

Massa — jismning qanchalik «og‘ir» ekanini ko‘rsatadigan kattalik. Kundalik hayotda «og‘irlik» deymiz, fanda esa do‘konda tortgan olmaning massasi o‘lchanadi. Massa tarozi bilan o‘lchanadi va gramm (g), kilogramm (kg), tonna (t) birliklarida ifodalanadi: 1 kg = 1000 g, 1 t = 1000 kg. Olma, non uchun gramm va kilogramm, mashina uchun tonna qulay. Suvda jism suzadimi yoki cho‘kadimi, u nimadan yasalganiga bog‘liq. Po‘kak, penoplast va yog‘och suv yuzida suzadi, chunki ular suvdan yengil; po‘lat kubik, tosh, mix cho‘kadi, chunki zichroq. Bir xil o‘lchamdagi jismlarning massasi turlicha bo‘lishi mumkin. Katta po‘lat kema esa ichi bo‘sh, havo bilan to‘la bo‘lgani uchun suzadi.

po‘kakpenoplastyog‘ochsuzadipo‘lat kubiktoshmixcho‘kadiSuvda
yog‘och bo‘lagi1 / 6

Qaysi guruhga kiradi?

🏋️ Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Novvoy tarozida har safar bir xil miqdorda un o‘lchab oladi, shunda nonlar bir xil bo‘ladi.

Kim ishlatadi

Novvoylar, pochta xodimlari

Bugun sinab ko‘ring

Ikki kichik narsani qo‘lda ko‘tarib, qaysi biri og‘irroq deb taxmin qiling.

Namunalar
BirlikTeng
1 kg1000 g
1 t1000 kg
2 kg 300 g = 2300 g; 3 t = 3000 kg.
Suzishni o‘rganuvchilar penoplast taxtadan foydalanadi, chunki u suvda cho‘kmaydi.
Sinfda faoliyat

Suzish/cho‘kish tajribasi: tog‘oraga suv quying va qalam, tosh, tangacha, po‘kak, yog‘och, olma, plastilin sharcha solib, qaysi biri suzishini oldindan taxmin qilib jadvalga yozing. Keyin tekshiring. Plastilinni shakllab kema yasasangiz, suzadimi?

Mashq
1
1 kg necha gramm? 1 tonna necha kilogramm?
2
Massa qanday asbob bilan o‘lchanadi?
3
Qaysi biri suvda cho‘kadi: po‘kak, yog‘och, po‘lat mix?
4
Nega katta po‘lat kema cho‘kmaydi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliOrtiqcha qaytimHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →