Massa nima?
Massa — jismning qanchalik «og‘ir» ekanini ko‘rsatadigan kattalik. Kundalik hayotda «og‘irlik» deymiz, fanda esa do‘konda tortgan olmaning massasi o‘lchanadi. Massa tarozi bilan o‘lchanadi va gramm (g), kilogramm (kg), tonna (t) birliklarida ifodalanadi: 1 kg = 1000 g, 1 t = 1000 kg. Olma, non uchun gramm va kilogramm, mashina uchun tonna qulay. Suvda jism suzadimi yoki cho‘kadimi, u nimadan yasalganiga bog‘liq. Po‘kak, penoplast va yog‘och suv yuzida suzadi, chunki ular suvdan yengil; po‘lat kubik, tosh, mix cho‘kadi, chunki zichroq. Bir xil o‘lchamdagi jismlarning massasi turlicha bo‘lishi mumkin. Katta po‘lat kema esa ichi bo‘sh, havo bilan to‘la bo‘lgani uchun suzadi.
Qaysi guruhga kiradi?
Novvoy tarozida har safar bir xil miqdorda un o‘lchab oladi, shunda nonlar bir xil bo‘ladi.
Novvoylar, pochta xodimlari
Ikki kichik narsani qo‘lda ko‘tarib, qaysi biri og‘irroq deb taxmin qiling.
| Birlik | Teng |
|---|---|
| 1 kg | 1000 g |
| 1 t | 1000 kg |
Suzish/cho‘kish tajribasi: tog‘oraga suv quying va qalam, tosh, tangacha, po‘kak, yog‘och, olma, plastilin sharcha solib, qaysi biri suzishini oldindan taxmin qilib jadvalga yozing. Keyin tekshiring. Plastilinni shakllab kema yasasangiz, suzadimi?