Ortiqcha qaytim
🔍 Haftaning sirri: Bozorda nega bizga 10 000 so‘m ortiq qaytim berishdi?
Bu qurilmada o‘zbekcha ovoz yo‘q: so‘zlar ekranda birma-bir yonadi.
Dushanba: bozorda hisob
Dushanba. Maktabdan keyin dadam bilan bozorga bordik: smuzi uchun meva olamiz. Peshtaxtada ikkita yashik yonma-yon turardi: qizil olma — 12 000 so‘m/kg, yashil olma — 7 000 so‘m/kg. Banan — 18 000 so‘m/kg. — bir kilogramm uchun to‘lanadigan pul, — necha kg olingani, esa butun xarid uchun jami pul: qiymat = narx × miqdor. Biz 2 kg qizil olma va 3 kg banan oldik. Olma 2 × 12 000 = 24 000, banan 3 × 18 000 = 54 000, jami 78 000 so‘m. Dadam 100 000 so‘mlik pul berdi, sotuvchi qaytim sanab berdi.
Topshiriq: Banan narxi 18 000 so‘m/kg. 3 kg banan qancha turadi?
🔍 Iz: Peshtaxtada: qizil olma 12 000, yashil olma 7 000, banan 18 000 so‘m/kg; yashiklar yonma-yon.
Which one would you like?
Kechqurun uyda smuzi tayyorladik. Ingliz tili darsida o‘rganganimiz: wash — yuvdik, cut — kesdik, mix — aralashtirdik, drink — ichdik. Smuzi — meva va sut aralashmasi. Eski shisha bankalarni stakan qildik: bu reuse, ya’ni eski narsani qayta ishlatish. Aziz so‘radi: «Which one would you like?» Men: «I’d like the red one, please!» Ch tovushi: cheese, chair, lunch. Keyin dadam qaytimni stolga qo‘ydi: 32 000 so‘m. Men esa hisobladim: 100 000 − 78 000 = 22 000 bo‘lishi kerak! Qaytim 10 000 so‘m ortiq. Nima uchun?
Topshiriq: Malikaning gapini tuz: so‘zlarni tartib bilan bos.
So‘zlarni tartib bilan bosib, gapni yig‘ing
🔍 Iz: Dadam 100 000 so‘m berdi va 32 000 so‘m qaytim oldi; to‘g‘ri qaytim 22 000 bo‘lishi kerak edi.
Seshanba: fe’llar nima deydi?
Seshanba. Ona tili darsida fe’l ma’nolarini tahlil qildik. Fe’lga so‘roq beramiz: Nima qildi? — bajarilgan, Nima qilyapti? — bajarilmoqda, Nima qiladi? — odat. Gapdagi boshqa so‘zlar ma’noni aniqlaydi: rasm chizdi, uy chizdi. Matn ustida avval o‘qiymiz, keyin fe’llarni topamiz. Men bozor haqidagi gaplarimni tahlil qildim: «Dadam pul berdi. Sotuvchi tortdi. U banan narxini baland ovozda aytdi: ellik to‘rt ming. Olma narxini esa g‘o‘ldiradi». Buni bozorda edim, hozir esladim. Eslab, daftarimga yozdim.
Topshiriq: Fe’llarni so‘roqlariga qarab ajrat.
So‘zni to‘g‘ri qutiga sudrang (yoki so‘zni, keyin qutini bosing)
🔍 Iz: Sotuvchi banan narxini baland ovozda aytdi (54 000), olma narxini esa g‘o‘ldiradi.
Chorshanba: massa
Chorshanba. Fanlar darsida ni o‘rgandik: jism qanchalik «og‘ir»ligini ko‘rsatadigan kattalik. Do‘konda tortilgan olmaning massasi o‘lchanadi. Massa bilan o‘lchanadi, birliklari: gramm, kilogramm, tonna. 1 kg = 1000 g, 1 t = 1000 kg. Olma va non uchun gramm va kilogramm, yuk mashinasi uchun tonna qulay. Suvda jism suzadimi yoki , u nimadan yasalganiga bog‘liq: po‘kak va yog‘och suzadi, tosh va mix cho‘kadi. Men esladim: bozordagi tarozi ham, bizning oshxona tarozimiz ham 2 kg olma va 3 kg banan ko‘rsatgan edi. Massada xato yo‘q!
Topshiriq: Suvda qaysi narsa cho‘kadi?
🔍 Iz: Bozordagi va bizning tarozi ham 2 kg olma va 3 kg banan ko‘rsatdi: massada xato yo‘q.
Do‘kon o‘yini
Chorshanba kechqurun Aziz bilan «do‘kon» o‘ynadik. Formula: C = p × n, bundan p = C : n va n = C : p. Aziz daftar sotadi: narxi 4 000 so‘m, 3 ta. Qalam narxi 2 000 so‘m, 5 ta. Daftarlar: 3 × 4 000 = 12 000, qalamlar: 5 × 2 000 = 10 000, jami 22 000 so‘m. 50 000 so‘m berilsa, = 50 000 − 22 000 = 28 000 so‘m. Jadvalga p, n va C ustunlarini yozdik: narx bir xil bo‘lib miqdor 2 marta ortsa, qiymat ham 2 marta ortadi. Bu o‘yin menga bozordagi hisobni tekshirishni o‘rgatdi.
Topshiriq: Qiymat 30 000 so‘m, narx 5 000 so‘m. Miqdor qancha?
Payshanba: odobli bola
Payshanba. O‘qish darsida I bo‘limni takrorladik: «Bola shirin, odobi shirinroq». Omonatga ishonch, izza va uzr, mehr urug‘i, haqiqiy botirlik, kapalak va kuch haqida o‘qiganmiz. Har asardan fikr olib, li bolaning belgilarini yozdik: rost gapiradi, xatosini tan oladi, ibon, o‘zini maqtamaydi, kuchini yaxshilikka sarflaydi. Keyin «Kitobni qanday o‘qish kerak?» deb o‘rgandik: avval sarlavha va rasmlarga qarab taxmin qilamiz, o‘qiganda notanish so‘zlarni belgilaymiz, o‘qigach ni aytamiz. Men o‘yladim: ortiqcha qaytim ham omonat! Dadam ham: «Bu pul bizniki emas, shanba kuni qaytaramiz», — dedi.
Topshiriq: O‘qishdan oldin nima qilamiz?
Bayramlar va yarashuv
Payshanba kuni tarbiya darsida xalqlarning bayramlarini o‘rgandik. Navro‘z — bahor kelishi bayrami, 21-martda nishonlanadi. Sabantuy — tatar xalqining bahor bayrami, unda milliy kurash va arqon tortish o‘yinlari bo‘ladi. Sollal — koreys xalqining yangi yili, oila dasturxon atrofida yig‘iladi. Bu kunlarda odamlar bir-birini , yaxshi tilaklar aytadi, keksalarni ziyorat qiladi, xafa bo‘lganlar yarashadi, qozonlarda sumalak pishadi. lar turlicha, lekin umumiy tomonlari bor: oila, mazali taom, mehr. Zarina: «Hamma bayram halollik va mehrni yaxshi ko‘radi!»
Topshiriq: Sabantuy qaysi xalqning bahor bayrami?
Juma: fetr taglik
Juma. Texnologiya darsida fetrdan stakan taglik yasadik. — jun tolalarini issiq suv, bug‘ va bosim bilan zich yopishtirib olinadigan material. U to‘qilmaydi, shuning uchun qirqilgan cheti so‘kilmaydi. Yupqa fetrni qaychi oson kesadi. Issiq choyli piyolani ka qo‘ysak, stol dog‘ va tirnalishdan saqlanadi. Fanlar darsida esa issiqlik haqida o‘rgandik: issiq choyga sovuq qoshiq tushsa, issiqlik choydan qoshiqqa o‘tadi. Sharbatga solingan muz issiqlikni olib, o‘zi eriydi. Jismning harorati bizdan past bo‘lsa, uni sovuq deymiz. Taglikni dadamga sovg‘a qildim.
Topshiriq: Sovuq qoshiq issiq choyga tushsa, issiqlik qayerga o‘tadi?
Qaysi biri arzon?
Juma. Matematikada va qiymat bog‘lanishini takrorladik. Miqdor bir xil bo‘lib, narx 3 marta ortsa, qiymat ham 3 marta ortadi. Narx bir xil bo‘lib, miqdor 3 marta ortsa ham shunday. Ikki qadoqdan qaysi biri ekanini bilish uchun har birining 1 kg narxini topamiz. Nodira opa yong‘oq berdi: A qadoq — 500 g uchun 20 000 so‘m, B qadoq — 1 kg uchun 36 000 so‘m. A ning 1 kg i 2 × 20 000 = 40 000 so‘m, B niki 36 000 so‘m. Demak, B emas, arzonroq. Men bozordagi ikki xil olmani esladim: qizil 12 000, yashil 7 000.
Topshiriq: A: 500 g — 20 000 so‘m. 1 kg narxi qancha?
Shanba: sir ochildi
Shanba kuni dadam bilan bozorga bordik. Yo‘lda izlarimni qayta o‘qidim. Yashiklar yonma-yon: qizil olma 12 000, yashil 7 000. Biz 100 000 bergan, 32 000 qaytim olgan edik. Narxni banan uchun baland aytdi, olma uchun g‘o‘ldiradi. Tarozi to‘g‘ri. Hisobladim: biz 100 000 − 32 000 = 68 000 so‘m to‘lagan ekanmiz. Banan 54 000, demak, olma 68 000 − 54 000 = 14 000, ya’ni 14 000 : 2 = 7 000 so‘m/kg — yashil olma narxi! Sotuvchi qizil olmani yashil olma narxida hisoblagan. Biz 10 000 so‘mni qaytardik. U «Rahmat!» — dedi va ikkita olma sovg‘a qildi.
Topshiriq: Qaysi iz tarozidagi xatoni rad etdi?
Bir haftani bir hikoyada takrorlading!
Bu hikoya 7 ta fanni birlashtirdi.
0 / 13 yulduz
Topilgan izlar
- Peshtaxtada: qizil olma 12 000, yashil olma 7 000, banan 18 000 so‘m/kg; yashiklar yonma-yon.
- Dadam 100 000 so‘m berdi va 32 000 so‘m qaytim oldi; to‘g‘ri qaytim 22 000 bo‘lishi kerak edi.
- Sotuvchi banan narxini baland ovozda aytdi (54 000), olma narxini esa g‘o‘ldiradi.
- Bozordagi va bizning tarozi ham 2 kg olma va 3 kg banan ko‘rsatdi: massada xato yo‘q.
Yulduzli savollar
Narx 7 000 so‘m/kg, 2 kg olma. Qiymat qancha?
Qaysi so‘zda ch tovushi bor?
O‘ylab ko‘r: nega ortiqcha qaytimni qaytardik?
Hikoyadagi darslar
- MatematikaNarx, miqdor, qiymat
- MatematikaQiymatga doir masalalar yechish
- MatematikaQiymatga doir masalalar yechish
- MatematikaQiymatga doir masalalar yechish
- Ona tiliFe’l ma’nolari ustida ishlash
- Ona tiliFe’l ma’nolari ustida ishlash: matn bilan
- O‘qish savodxonligiBo‘lim yuzasidan takrorlash (I bo‘lim)
- O‘qish savodxonligiKitobni qanday o‘qish kerak?
- Ingliz tiliTinglash: smuzi yoqadimi?
- Ingliz tiliHikoya: eski narsalarni qayta ishlating. Which one would you like? Ch tovushi
- Tabiiy fanlarMassa nima?
- Tabiiy fanlarIssiq va sovuq
- TarbiyaO‘zbekiston xalqlari madaniyati (2)
- TexnologiyaFetrdan stakan tagligi