ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Jahon tarixi

Yaponiya va Janubi-Sharqiy Osiyo

Darslar 17–18 · 2 ta dars · Sh. Ergashev, B. Xodjayev, J. Abdullayev. Jahon tarixi (1991 – 2017-yillar): o‘rta ta’lim muassasalarining 11-sinfi va o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi muassasalarining o‘quvchilari uchun darslik. 1-nashr. «Turon-Iqbol», Toshkent, 2018
17

1991 – 2017-yillarda Yaponiya

Darslik: 77–80-betlar
Maqsad1991-yildan keyingi Yaponiya iqtisodiyoti, siyosati va jamiyatidagi asosiy o‘zgarishlarni tushuntirish.
Yangi so‘zlar
«puflama iqtisodiyot» · the “bubble economy”, the late-1980s boom in asset prices«yo‘qotilgan o‘n yilliklar» · the “lost decades”, a long period of slow growth after the bubble burstimperator · the emperor, in Japan a symbolic head of state under the constitutionaholining qarishi · population ageing, the growing share of elderly people
Tushuntirish

1980-yillar oxirida Yaponiyada ko‘chmas mulk va aksiyalar narxi haddan tashqari oshib ketdi; 1990-yillar boshida bu «puflama iqtisodiyot» yorilib, uzoq davom etgan sustlik boshlandi, uni «yo‘qotilgan o‘n yilliklar» deb atashadi. Siyosatda ko‘p yillar hukmronlik qilgan Liberal-demokratik partiya 1993-yilda qisqa muddatga hokimiyatni yo‘qotdi, keyin yana oldingi o‘rniga qaytdi. 1995-yilda Kobe zilzilasi va Tokio metrosida «Aum Sinrikyo» sektasining zarin gazi hujumi jamiyatni larzaga soldi. 2011-yil 11-martdagi kuchli zilzila va sunami Fukusima atom elektr stansiyasida avariyaga olib keldi. Yaponiyada aholi tez qarimoqda va soni kamaymoqda; iqtisodiyot hozir dunyoda to‘rtinchi o‘rin atrofida. Imperator Akihito 2019-yilda taxtdan voz kechdi, uning o‘rniga Naruhito o‘tirdi.

1990«Pufak» yorildi1993LDP hokimiyatni yo‘qotdi1995Kobe zilzilasi201111 mart: Fukusima2019Naruhito
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Keksa aholisi ko‘payib borayotgan mahallada yosh ko‘ngillilar kam edi. Shuning uchun yordamni jadvalga solishdi: o‘quvchilar kattalar bilan birga qo‘shnilarga yengil ishlarda yordam beradi, telefon ishlatishni sekin tushuntiradi. Mahalla ancha qulay bo‘ldi.

Kim ishlatadi

Shifokorlar va hamshiralar keksalar salomatligiga qaraydi, ijtimoiy xodimlar yolg‘iz yashovchilarga yordam tashkil qiladi, muhandislar zilzilaga bardoshli binolar loyihalaydi.

Bugun sinab ko‘ring

Uyingizda yoki maktabda keksalar hayotini yengillashtiradigan uchta kichik narsani yozing (masalan, aniq belgilangan zina) va ulardan bittasini o‘zingiz qila olishini belgilang.

Namunalar
Fukusima: 2011-yilda sunami elektr stansiyasining sovutish tizimini ishdan chiqardi; atrofdagi yuz minglab odam vaqtincha ko‘chirildi, mamlakat atom energetikasi xavfsizligi qoidalarini qayta ko‘rib chiqdi.
Qarish: Yaponiyada 65 yosh va undan kattalar aholining qariyb to‘rtdan bir qismidan ko‘prog‘ini tashkil etadi; bu pensiya va tibbiyot xarajatlarini oshiradi, ishchi kuchi esa kamayadi.
Sinfda faoliyat

Yaponiya va Xitoy iqtisodiyotlarini solishtiring: ikkalasida ham o‘sish nimaga tayanganini va 1990–2020-yillarda sur’atlar nega farq qilganini 4–5 gapda yozing.

Mashq
1
«Puflama iqtisodiyot» qachon yorilgan?
2
Fukusimadagi avariya qaysi yili va nima sababdan yuz berdi?
3
Yaponiya aholisi nega qarimoqda? Ikki omil yozing.
4
Imperator Akihito qaysi yili taxtdan voz kechdi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliOchiq eshiklar kuni rejasiHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →