Isroil va Falastin

1947-yilda BMT Bosh Assambleyasi 181-sonli rezolutsiyada Falastinni yahudiy va arab davlatlariga bo‘lishni tavsiya etdi; Isroil 1948-yilda o‘z mustaqilligini e’lon qildi, arab davlatlari bunga qarshi chiqdi va urush bo‘ldi. 1991-yilgi Madrid konferensiyasi tinchlik muzokaralarini boshladi, 1993-yilda Isroil va Falastinni ozod qilish tashkiloti Oslo kelishuvlarini imzoladi; Isroil bosh vaziri Yitsxak Rabin 1995-yilda isroillik ekstremist tomonidan o‘ldirildi. Falastin rahbari Yosir Arofat 2004-yilda vafot etdi; 2006-yilgi saylovda HAMAS g‘alaba qozondi va 2007-yildan G‘azoni nazorat qildi, G‘arbiy Sohilni esa Falastin ma’muriyati boshqaradi. 2012-yilda BMT Falastinga kuzatuvchi nodavlat a’zo davlat maqomini berdi. 2020-yilda Isroil BAA va Bahrayn bilan «Ibrohim kelishuvlari»ni imzoladi. 2023-yil 7-oktabrda HAMAS boshchiligidagi hujumda Isroilda 1200 ga yaqin odam halok bo‘ldi va 250 ga yaqin kishi garovga olindi, shundan keyin G‘azodagi urush boshlandi; G‘azo sog‘liqni saqlash idoralari ma’lumotiga ko‘ra, unda o‘n minglab falastinliklar halok bo‘ldi va og‘ir insoniy inqiroz yuzaga keldi. 2023-yil noyabri va 2025-yil yanvaridagi sulhlardan keyin janglar qayta boshlandi, 2025-yil oktabrida yangi o‘t ochishni to‘xtatish kelishuvi kuchga kirdi. Hal etilmagan masalalar: chegaralar, Quddus maqomi, qochqinlar, aholi punktlari va xavfsizlik. Isroil o‘z xavfsizligini, falastinliklar esa o‘z davlati va erkinligini birinchi o‘ringa qo‘yadi; xalqaro tashkilotlar tinch yechim va fuqarolarni himoya qilishga chaqiradi.