ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Jahon tarixi

Isroil va Falastin

Darslar 24 · 1 ta dars · Sh. Ergashev, B. Xodjayev, J. Abdullayev. Jahon tarixi (1991 – 2017-yillar): o‘rta ta’lim muassasalarining 11-sinfi va o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi muassasalarining o‘quvchilari uchun darslik. 1-nashr. «Turon-Iqbol», Toshkent, 2018
24

1991 – 2017-yillarda Isroil davlati va Falastin muammosi

Darslik: 109–112-betlar
MaqsadIsroil–Falastin mojarosining 1991-yildan keyingi bosqichlarini va tomonlarning pozitsiyalarini betaraf tushuntirish.
Yangi so‘zlar
Oslo kelishuvlari · the Oslo Accords of 1993–1995 between Israel and the PLOikki davlat yechimi · the two-state solution: Israel and a Palestinian state side by sideqochqinlar masalasi · the refugee question, the status of Palestinians displaced since 1948o‘t ochishni to‘xtatish · a ceasefire, a pause in fighting agreed by the parties
Tushuntirish

1947-yilda BMT Bosh Assambleyasi 181-sonli rezolutsiyada Falastinni yahudiy va arab davlatlariga bo‘lishni tavsiya etdi; Isroil 1948-yilda o‘z mustaqilligini e’lon qildi, arab davlatlari bunga qarshi chiqdi va urush bo‘ldi. 1991-yilgi Madrid konferensiyasi tinchlik muzokaralarini boshladi, 1993-yilda Isroil va Falastinni ozod qilish tashkiloti Oslo kelishuvlarini imzoladi; Isroil bosh vaziri Yitsxak Rabin 1995-yilda isroillik ekstremist tomonidan o‘ldirildi. Falastin rahbari Yosir Arofat 2004-yilda vafot etdi; 2006-yilgi saylovda HAMAS g‘alaba qozondi va 2007-yildan G‘azoni nazorat qildi, G‘arbiy Sohilni esa Falastin ma’muriyati boshqaradi. 2012-yilda BMT Falastinga kuzatuvchi nodavlat a’zo davlat maqomini berdi. 2020-yilda Isroil BAA va Bahrayn bilan «Ibrohim kelishuvlari»ni imzoladi. 2023-yil 7-oktabrda HAMAS boshchiligidagi hujumda Isroilda 1200 ga yaqin odam halok bo‘ldi va 250 ga yaqin kishi garovga olindi, shundan keyin G‘azodagi urush boshlandi; G‘azo sog‘liqni saqlash idoralari ma’lumotiga ko‘ra, unda o‘n minglab falastinliklar halok bo‘ldi va og‘ir insoniy inqiroz yuzaga keldi. 2023-yil noyabri va 2025-yil yanvaridagi sulhlardan keyin janglar qayta boshlandi, 2025-yil oktabrida yangi o‘t ochishni to‘xtatish kelishuvi kuchga kirdi. Hal etilmagan masalalar: chegaralar, Quddus maqomi, qochqinlar, aholi punktlari va xavfsizlik. Isroil o‘z xavfsizligini, falastinliklar esa o‘z davlati va erkinligini birinchi o‘ringa qo‘yadi; xalqaro tashkilotlar tinch yechim va fuqarolarni himoya qilishga chaqiradi.

1947BMT 181-rezolyutsiya1948Isroil e’lon qilindi1991Madrid konferensiyasi1993Oslo kelishuvlari2012BMTda kuzatuvchi davlat2020Ibrohim kelishuvlari20237 oktabr: HAMAS boshchiligidagi hujum, G‘azoda urush
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Ikki guruh bir vaqtda maktab zalidan foydalanmoqchi bo‘ldi. O‘qituvchi har bir guruhdan navbat bilan nimaga muhtojligini va nima uchun ekanini aytishni, boshqasi esa gapini bo‘lmay tinglashni so‘radi, so‘ng jadval tuzishdi. (Bu faqat kichik o‘xshatish, haqiqiy nizolar ancha jiddiy.)

Kim ishlatadi

Muzokarachilar va vositachilar har bir tomonning ehtiyojini eshitadi, gumanitar xodimlar tinch aholiga yordam ko‘rsatadi, jurnalistlar xolis so‘zlarni tanlaydi.

Bugun sinab ko‘ring

Biror kelishmovchilikda ikki tomonni tanlab, har birining ehtiyojini shu tomon o‘zi ishlatadigan so‘zlar bilan bir gapda yozing.

Namunalar
Quddus: Isroil uni o‘z poytaxti deb hisoblaydi, falastinliklar esa Sharqiy Quddusni kelajak davlatining poytaxti deb biladi; ko‘pchilik davlatlar shahar maqomi muzokaralar bilan hal etilishi kerak deydi.
Aholi punktlari: Isroil G‘arbiy Sohilda va Sharqiy Quddusda qurgan yahudiy aholi punktlarini ko‘pchilik davlatlar va BMT xalqaro huquqqa zid deb baholaydi, Isroil hukumati esa bu fikrga qo‘shilmaydi.
Sinfda faoliyat

Isroil–Falastin mojarosining 1947–2025-yillardagi 8 muhim sanasini jadvalga yozing; har bir sana uchun ikki tomonning qarashini yoki xalqaro tashkilotlar pozitsiyasini alohida qayd qiling.

Mashq
1
181-sonli rezolutsiyani qaysi organ qabul qilgan?
2
Oslo kelishuvlari qachon imzolangan va kimlar o‘rtasida?
3
«Ikki davlat yechimi» nima?
4
Mojaroda hal etilmagan to‘rtta masalani ayting.
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliYakuniy tayyorgarlik rejasiHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →