ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Jahon tarixi

Germaniya va Buyuk Britaniya

Darslar 11–12 · 2 ta dars · Sh. Ergashev, B. Xodjayev, J. Abdullayev. Jahon tarixi (1991 – 2017-yillar): o‘rta ta’lim muassasalarining 11-sinfi va o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi muassasalarining o‘quvchilari uchun darslik. 1-nashr. «Turon-Iqbol», Toshkent, 2018
11

1991 – 2017-yillarda Germaniya Federativ Respublikasi

Darslik: 52–54-betlar
MaqsadGermaniyaning birlashgandan keyingi siyosiy va iqtisodiy rivojlanishini va 2022-yildan keyingi o‘zgarishlarni bayon qilish.
Yangi so‘zlar
Bundestag · the Bundestag, Germany’s federal parliamentkansler · chancellor, the head of the German governmentqayta birlashish · reunification«Zeitenwende» · “Zeitenwende”, the turning point in German security policy announced in 2022
Tushuntirish

1990-yil 3-oktabrda birlashgan Germaniya Federativ Respublikasi poytaxtini Bonndan Berlinga ko‘chirdi (Bundestag 1991-yilda qaror qildi, ko‘chish 1999-yilda yakunlandi). Sharqiy yerlarning iqtisodini ko‘tarish uchun g‘arbdan katta mablag‘ yo‘naltirildi, biroq ishsizlik va ko‘chish muammolari ko‘p yil saqlandi. Gelmut Kol 1998-yilgacha, Gerxard Shryoder (1998–2005) va Angela Merkel (2005–2021) hukumatni boshqardi; Shryoder davrida mehnat bozori va ijtimoiy tizimdagi islohotlar («Agenda 2010») o‘tkazildi, Merkel esa yevro inqirozi, 2011-yilgi Fukusima avariyasidan keyingi yadro energetikasidan voz kechish va 2015-yildagi qochoqlar oqimi davrida mamlakatni boshqardi. 2021-yildan Olaf Sholts hukumati ishladi, 2025-yilda muddatidan oldingi saylovdan keyin yangi hukumat tuzildi. 2022-yil fevralidan keyin Germaniya Rossiya gaziga qaramlikni kamaytirdi, Ukrainaga yordam berdi va «Zeitenwende» (burilish) deb nomlangan mudofaa siyosatini e’lon qildi. Germaniya Yevropa Ittifoqining eng yirik iqtisodiyoti va jahonning yetakchi eksport davlatlaridan biri bo‘lib qolmoqda.

19903 oktabr: birlashgan Germaniya1999Poytaxt Berlinga ko‘chdi2005Merkel2011Fukusima; atom energiyasidan voz kechish2015Qochqinlar oqimi2021Sholts
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Ikki qo‘shni maktab birlashtirildi. Ularning dars jadvali, qoidalari va jihozlari har xil edi, shuning uchun ikkala binodagi o‘quvchilar bir xil sharoitga ega bo‘lishi uchun bir necha yil kerak bo‘ldi. (Bu faqat kichik o‘xshatish.)

Kim ishlatadi

Shahar rejalashtiruvchilari hududlar o‘rtasidagi farqni kamaytirishni rejalashtiradi, energetiklar gaz va elektr qayerdan kelishini hal qiladi, iqtisodchilar eksport va ish o‘rinlarini tahlil qiladi.

Bugun sinab ko‘ring

Maktabingizda yoki mahallangizda bitta yo‘lga yoki bitta ta’minotchiga bog‘liq ikkita narsani yozing va zaxira varianti nima bo‘lishi mumkinligini o‘ylang.

Namunalar
Hozirgi chegaralarBerlinBonn
1990-yildan keyin sharqiy va g‘arbiy yerlar: aholi daromadi va ish o‘rinlari bo‘yicha tafovut ko‘p yil saqlandi, ko‘p yoshlar g‘arbga ko‘chdi. Davlat ajratgan maxsus mablag‘lar va yangi infratuzilma tafovutni kamaytirdi, ammo to‘liq tenglik hozircha yo‘q.
2015-yil: Germaniya Suriya va boshqa mamlakatlardan kelgan bir million atrofida boshpana izlovchini qabul qildi. Bu tashabbusni bir qism jamiyat qo‘llab-quvvatladi, boshqa qismi tanqid qildi; masala 2017-yil saylovlarida siyosiy bahsning markaziga aylandi.
Sinfda faoliyat

Ikki jamoaga bo‘linib «Merkel davri: yutuqlar va tanqidlar» bahsini o‘tkazing: har jamoa uchta dalil keltiradi, dalillar darslik va qo‘shimcha faktlar bilan asoslanadi.

Mashq
1
Germaniya poytaxti qachon Bonndan Berlinga ko‘chirildi?
2
Angela Merkel qaysi yillarda kansler bo‘lgan va nimasi bilan alohida?
3
«Zeitenwende» siyosati qanday o‘zgarishlarni anglatadi?
4
Nima uchun sharqiy va g‘arbiy yerlar iqtisodiyoti uzoq yillar teng bo‘lmadi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliJasurning universitet tanloviHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →