1991 – 2017-yillarda Afrika mamlakatlari
1994-yilda Janubiy Afrikada apartheid tizimidan keyingi birinchi umumxalq saylovi o‘tkazildi va Nelson Mandela prezident bo‘ldi. O‘sha yili Ruandada genotsid yuz berdi: bir necha oy ichida yuz minglab tutsilar va ularni himoya qilgan hutular o‘ldirildi. Kongoda 1990-yillar oxiridan boshlangan urushlarga bir necha qo‘shni davlat va qurolli guruhlar qatnashdi. 2002-yilda Afrika Ittifoqi tuzildi, 2011-yilda Janubiy Sudan Sudandan ajralib mustaqil davlat bo‘ldi; 2023-yildan Sudanda armiya va Tezkor yordam kuchlari o‘rtasida urush davom etmoqda va u jiddiy gumanitar inqirozga sabab bo‘ldi. 2010–2011-yillardagi «Arab bahori» Tunis, Misr va Liviyani qamrab oldi: Misrda 2011-yilda prezident iste’foga chiqdi, 2013-yilda esa ommaviy namoyishlardan keyin armiya saylangan prezident Muhammad Mursini hokimiyatdan chetlatdi; Liviyada 2011-yildan keyin davlat barqarorligi buzildi. Sahel mintaqasida 2020-yildan keyin bir necha mamlakatda harbiy to‘ntarishlar bo‘ldi. Afrika aholisi tez o‘smoqda: BMT bashoratiga ko‘ra, 2050-yilga kelib taxminan 2,5 milliardga yetadi; AfCFTA esa qit’a ichida savdoni kengaytirishga qaratilgan.
Afrikadan beshta davlatni xaritada toping va har biri uchun 1991–2025-yillardagi bittadan asosiy voqeani yozing; so‘ng ularni siyosiy yoki iqtisodiy deb tasniflang.