1991 – 2017-yillarda Xitoy Xalq Respublikasi
Xitoyda hokimiyat Xitoy Kommunistik partiyasi qo‘lida qoldi, iqtisodiyotda esa 1978-yildan Den Syaopin boshlagan «islohotlar va ochiqlik» siyosati davom etdi. 1992-yilda Den janubdagi sanoat hududlariga safar qilib, bozor islohotlarini tezlashtirishga chaqirdi. Xitoy 1997-yilda Gonkongni, 1999-yilda Makaoni «bir mamlakat – ikki tizim» tamoyili asosida qaytarib oldi, 2001-yilda esa JSTga a’zo bo‘ldi. Ishlab chiqarish va eksport keskin o‘sib, mamlakat 2010-yilda yalpi ichki mahsulot bo‘yicha dunyoda ikkinchi o‘ringa chiqdi. 2012-yildan partiyani Si Szinpin boshqaradi; 2013-yilda «Bir kamar – bir yo‘l» tashabbusi e’lon qilindi, «bir bola» siyosati 2015-yilda tugatildi. Tayvan masalasida Pekin orolni Xitoyning bir qismi deb hisoblaydi, Tayvan esa 1949-yildan o‘z hukumati tomonidan alohida boshqariladi va bu hukumat Pekin hokimiyatini qabul qilmaydi; ko‘pchilik davlatlar, jumladan O‘zbekiston, diplomatik munosabatlarni faqat Pekin bilan o‘rnatgan. Sinszyan, Gonkong va Janubiy Xitoy dengizi masalalarida ham Pekin va boshqa tomonlarning qarashlari farq qiladi.
O‘quvchilar bozordagi savdogarlardan mollar qaysi mamlakatlardan kelishini so‘rab, jadvalga yozdi. Ro‘yxatda bir nechta davlat, jumladan yirik ishlab chiqaruvchi iqtisodiyotlar chiqdi. Shunda ular uzoqdagi zavodlarning mahsuloti o‘z bozorigacha qanday yetib kelishini ko‘rdi.
Import-eksport bilan shug‘ullanuvchilar tovar yo‘nalishlarini rejalashtiradi, logistika xodimlari yuklarni tashiydi, iqtisodchilar savdo hajmini tahlil qiladi.
Sinfdagi uchta narsani tanlang, har biri nimadan yasalganini yozing va materiali yoki qismlari qayerdan kelishi mumkinligini taxmin qilib, tekshirish uchun bitta savol tuzing.
Jadval tuzing: 1978, 1992, 1997, 2001, 2010, 2013, 2015 yillarda Xitoyda nima bo‘lganini bir gapda yozing, so‘ng qaysi voqealar iqtisodiy, qaysilari siyosiy ekanini belgilang.