☰ Mundarija · Dunyo dinlari tarixi

O‘zbekiston va xalqaro islom tashkilotlari

Darslar 9 · 1 ta dars · Z. Islomov, D. Rahimjonov, J. Najmiddinov, N. Ismatova. Dunyo dinlari tarixi, 11-sinf, 1-nashr. «Yangiyul Poligraph Service», Toshkent, 2018
9

O‘zbekiston va xalqaro islom tashkilotlari

Darslik: 41–42-betlar
MaqsadO‘zbekistonning IHT va ISESCO bilan hamkorligi, «Islom madaniyati poytaxti» dasturi va ilmiy-ma’rifiy markazlar faoliyatini bayon etish.
Yangi so‘zlar
ISESCO · ISESCO (educational, scientific and cultural organisation of the OIC)Islom madaniyati poytaxti · Capital of Islamic Culturexalqaro anjuman · international conferenceilmiy-tadqiqot markazi · research centre
Tushuntirish

O‘zbekiston 1990-yillarning o‘rtalarida Islom hamkorlik tashkilotiga a’zo bo‘lgan; hamkorlik asosan ta’lim, ilm-fan, madaniyat va tarixiy merosni o‘rganish sohalarida olib boriladi. 2016-yil 18–19-oktabrda Toshkentda IHT tashqi ishlar vazirlari kengashining 43-sessiyasi «Ta’lim va ma’rifat – tinchlik va bunyodkorlik sari yo‘l» mavzusida o‘tkazildi. ISESCO (1979-yilda tashkil topgan; 2020-yildan rasmiy qisqartmasi ICESCO) har yili a’zo davlatlarning bir necha shaharlarini «Islom madaniyati poytaxti» deb e’lon qiladi: 2005-yilda bu unvon Makkaga berilgan, Toshkent 2007-yilda, Buxoro esa 2020-yilda ro‘yxatga kiritilgan. Shahar bunday unvonga qadimiy yodgorliklar, ilmiy markazlar, qo‘lyozmalar fondlari va madaniy tadbirlar kabi mezonlar asosida tanlanadi. O‘zbekiston tashabbusi bilan Samarqandda Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi, Toshkentda Islom sivilizatsiyasi markazi tashkil etilgan, ISESCOning ixtisoslashgan kafedrasi esa Toshkent islom universiteti (hozirgi O‘zbekiston xalqaro islom akademiyasi) negizida ochilishi rejalashtirilgan edi. Bunday hamkorlik xalqaro ilmiy aloqalarni rivojlantirish bilan birga, mintaqaning tarixiy-madaniy merosini dunyoga tanishtirishga qaratilgan.

Namunalar
Toshkent 2007-yilda «Islom madaniyati poytaxti» deb e’lon qilinganida ilmiy konferensiyalar, ko‘rgazmalar va yodgorliklarni ta’mirlash ishlari avj oldi – unvon madaniy faollikni rag‘batlantiradi.
Samarqanddagi Imom Buxoriy markazi hadis ilmi va o‘rta asr allomalari merosini ilmiy usullarda o‘rganishga ixtisoslashgan; bunday markaz xorijlik tadqiqotchilarni ham jalb qiladi.
Sinfda faoliyat

Loyiha: o‘zingiz tanlagan bitta tarixiy shahar (Buxoro, Samarqand yoki Toshkent) uchun «Islom madaniyati poytaxti» mezonlari bo‘yicha 5 punktdan iborat «ariza» tayyorlang: yodgorliklar, ilmiy markazlar, qo‘lyozmalar, tadbirlar, tarix.

Mashq
1
IHT tashqi ishlar vazirlari kengashining 43-sessiyasi qayerda va qachon o‘tkazilgan?
2
Qaysi shaharlar 2007 va 2020-yillarda «Islom madaniyati poytaxti» deb e’lon qilingan?
3
Nima uchun shaharga «Islom madaniyati poytaxti» unvoni berish madaniy hayotga ta’sir qiladi?
4
O‘zbekiston xalqaro islom akademiyasining hozirgi nomi qachondan beri qo‘llanadi va qaysi muassasalar negizida tuzilgan?