ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Dunyo dinlari tarixi

O‘zbekistonda diniy ta’lim bugun

Darslar 27 · 1 ta dars · Z. Islomov, D. Rahimjonov, J. Najmiddinov, N. Ismatova. Dunyo dinlari tarixi, 11-sinf, 1-nashr. «Yangiyul Poligraph Service», Toshkent, 2018
27

O‘zbekistonda diniy ta’lim bugun

Darslik: 131–137-betlar
MaqsadO‘zbekistonda hozirgi diniy ta’lim tizimini (o‘rta maxsus, oliy va ilmiy bosqichlar) tavsiflash; Xalqaro islom akademiyasining vazifalarini va boshqa konfessiyalarning ta’lim muassasalarini ayting; diniy ta’lim bilan dunyoviy ta’limning o‘zaro munosabatini qonuniy asosda tushuntirish.
Yangi so‘zlar
o‘rta maxsus islom bilim yurti · secondary specialised Islamic schoololiy madrasa · higher madrasaseminariya · seminaryXalqaro islom akademiyasi · International Islamic Academy
Tushuntirish

Mustaqillik yillarida diniy ta’lim muassasalari qayta tiklandi va O‘zbekiston musulmonlari idorasi tasarrufiga o‘tdi. Darslikka ko‘ra, o‘rta maxsus islom bilim yurtlari – «Mir Arab» (Buxoro), «Ko‘kaldosh» (Toshkent), «Sayyid Muhyiddin Maxdum» (Andijon viloyati), «Hidoya» (Namangan), «Faxriddin ar-Roziy» (Urganch), «Xoja Buxoriy» (Qashqadaryo), «Muhammad Beruniy» (Nukus) hamda qiz-ayollar uchun «Jo‘ybori kalon» (Buxoro) va «Xadichai Kubro» (Toshkent). Oliy bosqichda Imom Buxoriy nomidagi Toshkent islom instituti (1971-yilda tashkil etilgan, hozir Hazrati Imom majmuasida) va 2017-yilda Buxoroda Bahouddin Naqshband majmuasi hududida tashkil etilgan «Mir Arab» oliy madrasasi faoliyat yuritadi. 2017-yilda Buxoro va Termiz davlat universitetlarida islom tarixi va manbashunosligi yo‘nalishi ochildi, Samarqandda hadis va ilohiyot, Buxoroda tasavvuf, Qarshida aqoid, Marg‘ilonda islom huquqi bo‘yicha ilmiy maktablar tashkil etilgan. 2018-yil 16-apreldagi Prezident Farmoniga ko‘ra O‘zbekiston xalqaro islom akademiyasi tashkil etilgan: muassislari – O‘zbekiston musulmonlari idorasi va Din ishlari bo‘yicha qo‘mita; akademiya Qur’on ilmlari va hadisdan tortib islom iqtisodiyoti, xalqaro munosabatlar va sharq hamda g‘arb tillarigacha bo‘lgan yo‘nalishlarda mutaxassislar tayyorlaydi, o‘quv-me’yoriy jihatdan respublikadagi islom ta’lim muassasalarini muvofiqlashtiradi, uning bitiruvchilari maktab va oliy o‘quv yurtlarida tegishli fanlarni o‘qitish huquqiga ega. Boshqa konfessiyalar ham ta’lim muassasalariga ega: 1998-yildan faoliyat yuritayotgan Rus pravoslav cherkovining Toshkent diniy seminariyasi (5 yillik) va protestant (To‘liq injil xristianlari) seminariyasi. Dunyoviy ta’lim davlat tizimi sifatida alohida saqlanadi: umumta’lim maktablarida din bilim sifatida – tarix va dinshunoslik doirasida – o‘rganiladi, ibodat sifatida emas, diniy ta’lim esa qonun bo‘yicha ro‘yxatdan o‘tgan diniy ta’lim muassasalarida amalga oshiriladi.

Diniy ta’lim
O‘rta maxsus islom bilim yurtlariMir Arab (Buxoro), Ko‘kaldosh (Toshkent), Hidoya (Namangan) va boshqalar; Qiz-ayollar uchun: Jo‘ybori kalon, Xadichai Kubro
Oliy bosqichImom Buxoriy nomidagi Toshkent islom instituti (1971); «Mir Arab» oliy madrasasi (2017); Xalqaro islom akademiyasi (2018)
Boshqa konfessiyalarRus pravoslav cherkovining Toshkent seminariyasi; Protestant (To‘liq injil xristianlari) seminariyasi
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Tarix darsida o‘quvchi sport turining tarixi va qoidalarini o‘rganadi, mashq esa sport maktabida murabbiy bilan o‘tadi. Ikkalasi ham foydali, ammo boshqa joyda va boshqa maqsadda. (Bu faqat kichik o‘xshatish.)

Kim ishlatadi

O‘qituvchilar va ta’lim idoralari xodimlari fan dasturlarini tuzadi, o‘quv rejasi mutaxassislari qaysi bilim qayerda berilishini belgilaydi, maktab maslahatchilari o‘quvchilarga yo‘nalish tanlashda yordam beradi.

Bugun sinab ko‘ring

Bitta fanni tanlab, sinfda o‘rganish mumkin bo‘lgan bitta narsani va maxsus joy yoki murabbiy talab qiladigan bitta narsani yozing.

Namunalar
Qiyoslash: Imom Buxoriy nomidagi Toshkent islom instituti 1971-yilda ochilgan, Xalqaro islom akademiyasi esa 2018-yildan; birinchisi sovet davridan qolgan, ikkinchisi yangi, muvofiqlashtiruvchi va tadqiqot markazi.
Dunyoviy maktabda «Dinlar tarixi» yoki dinshunoslik mavzularini o‘rganish – bilim olish; muayyan ibodatni o‘rganish yoki bajarish esa diniy ta’lim muassasasi vazifasi. Dars faqat birinchisiga tegishli.
Sinfda faoliyat

Jadval: O‘zbekistondagi o‘rta maxsus, oliy va ilmiy diniy ta’lim bosqichlarini ustunlarda yozing va har birida kamida bitta muassasa nomini, shahrini va faoliyat yo‘nalishini ko‘rsating (ishonchli manbadan).

Mashq
1
O‘zbekistonda diniy ta’lim qanday bosqichlardan iborat? Har bir bosqichga misol keltiring.
2
Xalqaro islom akademiyasi qachon va kim tomonidan tashkil etilgan, vazifasi nima?
3
Boshqa konfessiyalarning diniy ta’lim muassasalariga ikki misol keltiring.
4
Nega dunyoviy maktabda dinshunoslik mavzusini o‘rganish diniy ta’limdan farq qiladi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliO‘n ikki yil qutisiHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →