Milliy qadriyatlar va diniy an’analar

«Qadriyat» so‘zi arabcha «qadr» (qiymat, daraja) so‘zidan olingan bo‘lib, biror narsa yoki hodisaning insonlar va jamiyat uchun ahamiyatini bildiradi. Darslikka ko‘ra, «bayram» turkiycha «katta yig‘in, to‘y» ma’nosidan kelib chiqqan, keng nishonlanadigan tantanali kundir; Navro‘z kabi an’anaviy bayram xalq hayoti bilan, Ro‘za hayiti va Qurbon hayiti kabi diniy bayramlar esa dinning belgilangan marosimlari bilan bog‘liq, ikkala hayit O‘zbekistonda rasmiy dam olish kunidir. Oila instituti Konstitutsiyada himoya qilinadigan milliy qadriyat hisoblanadi; mahalla, hashar va qo‘shnichilik ham shunday qadriyatlarga kiradi. «Vijdon erkinligi va diniy tashkilotlar to‘g‘risida»gi Qonun (2021-yilgi tahrir) diniy marosimlarni erkin o‘tkazish huquqini beradi, ammo bu qonunlar, jamoat tartibi va boshqalarning huquqlariga rioya qilgan holda amalga oshiriladi: marosimlar odatda ibodat binolarida, ziyoratgohlarda, qabristonlarda va fuqarolarning uylarida o‘tkaziladi, belgilangan joydan tashqarida ommaviy tadbirlar qonunda belgilangan tartibga amal qiladi. Darslikda vafot bilan bog‘liq urf-odatlar haqida ham so‘z boradi: islomiy qarashga ko‘ra marhumga foyda keltiradigan amallar sifatida solih farzandning duosi, sadaqai joriya va foydali ilm tilga olinadi, shuningdek, ba’zi marosimlar (yetti, yigirma, qirq kabi) mahalliy urf-odat bo‘lib, shariatda asosi yo‘q deb baholanishi ham aytiladi; dinshunos bunday masalalarda diniy fatvoni ham, mahalliy odatni ham o‘zicha baholamay, manba va izohlovchi kim ekanini ko‘rsatadi.