O‘zbekistonning terrorizm va ekstremizmga qarshi milliy yondashuvi
O‘zbekistonning yondashuvi bir necha qatlamdan iborat. Huquqiy asos – Konstitutsiya, «Terrorizmga qarshi kurashish to‘g‘risida»gi (2000) va «Ekstremizmga qarshi kurashish to‘g‘risida»gi (2018) qonunlar, Jinoyat kodeksi hamda diniy sohani tartibga soluvchi 2021-yilgi «Vijdon erkinligi va diniy tashkilotlar to‘g‘risida»gi Qonun. Strategik hujjatlar – 2017–2021-yillarga mo‘ljallangan Harakatlar strategiyasi (beshinchi yo‘nalishi xavfsizlik, millatlararo totuvlik va diniy bag‘rikenglikka bag‘ishlangan) va 2022–2026-yillar uchun Yangi O‘zbekiston taraqqiyot strategiyasi. Profilaktika tadbirlariga ta’lim, yoshlar bilan ishlash, bandlik, diniy ma’rifat va axborot savodxonligi kiradi; rasmiy shiorlardan biri – «Ma’rifat jaholatga qarshi». 2017-yil sentabrida BMT Bosh Assambleyasining 72-sessiyasida O‘zbekiston Prezidenti ta’lim va diniy bag‘rikenglik masalalariga e’tibor qaratdi; shu tashabbus asosida BMT Bosh Assambleyasi 2018-yil dekabrida «Ma’rifat va diniy bag‘rikenglik» rezolyutsiyasini qabul qildi. Toshkentda Shanxay hamkorlik tashkilotining Mintaqaviy aksilterror tuzilmasi (2004-yildan) joylashgan. O‘zbekiston 2019-yildan chet eldagi mojaro hududlaridan o‘z fuqarolarini, asosan, ayollar va bolalarni qaytarish bo‘yicha «Mehr» operatsiyalarini o‘tkazgan. Xalqaro huquq jihatidan Fuqarolik va siyosiy huquqlar to‘g‘risidagi xalqaro paktning 18-moddasi din yoki e’tiqod erkinligini kafolatlaydi va uni faqat qonunda belgilangan, jamoat xavfsizligi, tartibi, sog‘lig‘i, axloqi yoki boshqalarning asosiy huquq va erkinliklarini himoya qilish uchun zarur bo‘lgan holatlardagina cheklash mumkinligini ko‘zda tutadi; inson huquqlari tashkilotlari xavfsizlik choralari shu me’yorlarga muvofiq bo‘lishi zarurligini ta’kidlaydi.
| Huquqiy asos | Konstitutsiya; Terrorizmga qarshi qonun (2000); Ekstremizmga qarshi qonun (2018); Jinoyat kodeksi; Vijdon erkinligi to‘g‘risidagi Qonun (2021) |
|---|---|
| Strategik hujjatlar | Harakatlar strategiyasi 2017–2021; Yangi O‘zbekiston strategiyasi 2022–2026 |
| Profilaktika | Ta’lim va yoshlar bilan ishlash; Bandlik; Diniy ma’rifat; Axborot savodxonligi |
Ikki qo‘shni maktab sayohat xavfsizligi ro‘yxatini bir-biriga yubordi va har biri o‘z tajribasidan bir narsa qo‘shdi. Ikkala ro‘yxat to‘liqroq bo‘ldi va ikkalasida ham aloqa uchun umumiy varaqa paydo bo‘ldi.
Xavfsizlik tashkilotlari xodimlari boshqa mamlakatlar hamkasblari bilan axborot almashadi, o‘qituvchilar va yoshlar bilan ishlovchi xodimlar profilaktika dasturlarini tuzadi, huquqshunoslar qonunlar hamkorlik qilishga imkon berishini tekshiradi.
Maktab sayohati uchun xona ichida bajariladigan besh bandli xavfsizlik ro‘yxatini yozing, har bir band bir satr bo‘lsin.
Tahlil: «Xavfsizlik va inson huquqlari muvozanati» mavzusida 6–8 gapli matn yozing: ikki tomon (xavfsizlik choralari, e’tiqod erkinligi) uchun bittadan dalil keltiring va Pakt 18-moddasiga tayaning. Shaxslarni nomlamang.