BXSR va XXSRda qizil armiyaga qarshi kurash
Amir hokimiyati ag‘darilgach, 1920-yil kuzida Buxoroning g‘arbiy, markaziy va sharqiy qismlarida qo‘rboshi guruhlari va xalq qo‘zg‘olonlari boshlandi. Sobiq amir Sayid Olimxon Sharqiy Buxoroda kuch to‘plashga urindi, 1921-yil martida mag‘lub bo‘lib Afg‘onistonga o‘tib ketdi; G‘arbiy Buxoroda Mulla Abdulqahhor, Sharqiy Buxoroda Ibrohimbek va Davlatmandbek kurashni davom ettirdi. 1921-yil oktyabrda Kavkaz orqali Buxoroga kelgan Usmonli imperiyasining sobiq harbiy vaziri Anvar Posho qo‘rboshilarni birlashtirishga urindi va 1922-yil avgustda Baljuvon yaqinidagi Obidara qishlog‘ida jangda halok bo‘ldi. Xorazmda Junaidxon boshchiligidagi qurolli guruhlar bir necha yil qizil armiyaga qarshi kurashdi (darslik 1922-yilda ular 15 000 gacha bo‘lganini yozadi); 1924-yil 17-iyunda u Hirotga o‘tdi, keyin qaytib kelib, kurashni davom ettirdi. Darslik harakatning mag‘lubiyatini asosiy omillar bilan izohlaydi: yagona markaz va milliy dasturning yo‘qligi, rahbarlar o‘rtasidagi raqobat, ba’zi jinoiy to‘dalarning talonchiligi va qizil armiyaning qurol jihatidan ustunligi; NEP kabi yengilliklar ham aholining bir qismini qarshilikdan uzoqlashtirdi. 1925–1935-yillardagi ikkinchi davrda janglar asosan Sharqiy Buxoro, Xorazm va Farg‘onaning ayrim hududlarida davom etdi; darslikka ko‘ra, 1935-yilga kelib harakat tugatildi, ko‘plab ishtirokchilar chet elga ketdi.
Sinfda bir o‘quvchi haqida bahs bo‘ldi: biri «u doim yaxshi», boshqasi «u doim qattiqqo‘l» dedi. O‘qituvchi ikkala tomonga ham yaxshi va yomon misollar keltirishni so‘radi. Natijada odam haqidagi tasavvur to‘liqroq bo‘ldi.
Biograflar va tarixchilar shaxs haqida ham yaxshi, ham ziddiyatli jihatlarni yozadi, muzey xodimlari yorliq matnini xolis tuzadi, jurnalistlar shaxs haqidagi maqolada bir necha manbaga tayanadi.
O‘zingiz bilgan kitob yoki film qahramonini tanlab, u yaxshi qilgan ikki ishni va yaxshi qilmagan bitta ishni yozing.
«Sabablar zanjiri»: o‘quvchilar mag‘lubiyat sabablarini kartochkalarga yozib, ularni «ichki» va «tashqi» guruhlarga ajratadi.