O‘zbekistonda yoqilg‘i va tog‘-kon sanoatining vujudga keltirilishi hamda aholi milliy tarkibidagi o‘zgarishlar
O‘zbekiston oltin, uran, mis, qo‘rg‘oshin, rux, volfram, tabiiy gaz, neft va boshqa foydali qazilmalarga boy. 1956-yilda Buxoro viloyatida Gazli konining topilishi gaz sanoatiga asos bo‘ldi: darslikka ko‘ra, uning zaxirasi 500 mlrd kub metr bo‘lgan va gazchilar uchun Gazli shahri qurilgan. Gaz qazib olish 1960-yilda 0,4 mlrd kub metrdan 1975-yilda 33,7 mlrd kub metrga yetdi; Butunittifoq qazib olishdagi ulush 1 foizdan 20 foizga ko‘tarildi, ammo gaz asosan respublikadan tashqariga yuborildi, qishloqlarda esa gazlashtirish past qoldi. 1958-yil 3-sentyabrda Navoiy kon-metallurgiya kombinatiga asos solinib Navoiy shahri qurildi, Qizilqumda dunyodagi eng yirik oltin konlaridan biri – Muruntov o‘zlashtirildi, 1982-yil aprelda Navoiy viloyati tashkil etildi. Navoiy kombinati Zarafshon, Uchquduq kabi yangi shaharlarga asos soldi. Navoiy, Zarafshon va Uchquduq kabi «yopiq shaharlar» Markazga bo‘ysungan, ularga boshqa hududlardan ishchilar keltirilgan va darslikka ko‘ra mahalliy yoshlar uy-joy va ish olishda qiyinchilikka duch kelgan. 1960–1980-yillarda respublikada 127 ta millat va elat yashagan, ruslar, tatarlar, ukrainlar, koreyslar kabi ko‘chib kelgan xalqlar soni ko‘paygan.
Xarita: Gazli, Navoiy, Zarafshon, Uchquduq va Muruntov o‘rnini xaritada belgilab, har birining qanday boylik yoki korxona bilan bog‘liqligini yozing.