Xiva xonligida ahvol hamda xon hokimiyatining ag‘darilishi. XXSRning tuzilishi va turli islohotlar
1917-yil 5-aprelda Xiva xoni Asfandiyorxon (1910–1918) Yosh xivaliklar partiyasi (1914-yilda tuzilgan) manifestiga imzo chekib, islohotlarga rozilik berdi: yangi usul maktablari ochish, temiryo‘l, pochta va telegraf qurish, amaldorlarni maosh bilan ta’minlash va davlat xazinasini nazoratga olish nazarda tutildi. Islohotlarni nazorat qilish uchun 30 kishilik Idorai mashruta, xon huzurida Majlis va Nozirlar Sho‘rosi tuzildi, ammo xon iyunda Majlisni tarqatib yubordi, noyabrda butunlay tugatdi va Yosh xivaliklarning ayrimlarini qamoq va qatlga mahkum etdi. 1918-yilda xonlik qo‘shinlari qo‘mondoni etib turkman sardori Junaidxon (asl ismi Qurbon Mamed Sardor) tayinlandi; 1918-yil 30-oktyabrda Asfandiyorxon saroy fitnasida o‘ldirildi, taxtga Said Abdullaxon o‘tirdi, amalda esa hokimiyat Junaidxon qo‘lida jamlandi. 1919-yil 9-aprelda Taxta shartnomasi imzolanib, sovet hokimiyati Xiva mustaqilligini tan oldi, lekin bir necha oydan so‘ng Yosh xivaliklar, turkman qabilalaridan ba’zilari va To‘rtko‘ldagi sovet kuchlari qizil armiya yordamida xonga qarshi chiqdi; 1920-yil 1-fevralda Xiva bosib olindi, xon taxtdan voz kechdi. 1920-yil 26–30-aprelda Butunxorazm xalq vakillarining I qurultoyi XXSRni e’lon qildi, Polvonniyoz Yusupov hukumat boshlig‘i bo‘ldi; ammo 1921-yil 6-martda qizil askarlar yordamida davlat to‘ntarishi bo‘lib, hukumat almashtirildi, 1923-yil oktyabrdagi IV qurultoy respublikani Xorazm SSRga aylantirdi va 1924-yil oxirida u tugatildi.
Rol o‘yini: «Xon, Yosh xivalik, Junaidxon, sovet komandiri» – to‘rt o‘quvchi har bir tomonning maqsadini 2 jumlada tushuntiradi.