Buxoro amirligida islohotlar uchun kurash hamda qizil armiya tomonidan amir hokimiyatining ag‘darilishi. BXSRning tashkil topishi va faoliyati
Buxoro amirligi Rossiya imperiyasiga qaram bo‘lsa-da, ichki ishlarida mustaqil edi; amir Sayid Olimxon (1881–1944) davrida Yosh buxoroliklar – Fayzulla Xo‘jayev, Abdurauf Fitrat, Sadriddin Ayniy va boshqalar – islohotlarni talab qildi. 1917-yil 7-aprelda amir islohot farmonini imzoladi, 8-aprelda uni qo‘llab-quvvatlagan namoyish bostirildi, 14-aprelda farmon bekor qilindi va Yosh buxoroliklar ta’qib etildi. 1918-yil 1-martda Fyodor Kolesov boshchiligidagi taxminan 3500 kishilik sovet qo‘shini Yangi Buxoroga yetib keldi va Eski Buxoroga hujum qildi, biroq amir qo‘shini va buxoroliklar qarshiligi tufayli 5-martda chekindi; 25-martda Qiziltepa bitimi imzolandi. 1920-yil 12-avgustda Turkiston fronti qo‘mondoni Mixail Frunze amirlikka qarshi harbiy guruh tuzdi, 29-avgustdan hujum boshlandi, shahar ommaviy o‘qqa tutilib, 2-sentyabrda qizil armiya Buxoroni egalladi; shaharning katta qismi yong‘in va vayronagarchilikka uchradi, amir esa Sharqiy Buxoroga chekindi. 1920-yil 6–8-oktyabrda Butunbuxoro xalq vakillarining I qurultoyi BXSRni e’lon qildi: Fayzulla Xo‘jayev Nozirlar Sho‘rosi raisi bo‘ldi, 1921-yil sentyabrdagi II qurultoy konstitutsiya qabul qildi, ammo 1923-yilda Moskva va Toshkent bosimi bilan Fitrat va boshqa nozirlar hukumatdan chiqarildi, 1924-yil 18–20-sentyabrda respublika Buxoro Sovet Sotsialistik Respublikasi (BSSR) deb o‘zgartirildi.
«Vaqt chizig‘i»: o‘quvchilar 1917-yil aprelidan 1924-yil sentyabrigacha Buxorodagi 8 ta voqeani yil-oy tartibida chizishadi.