ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · O‘zbekiston tarixi

Mustaqillik ostonasida

Darslar 28 · 1 ta dars · Q. Rajabov, A. Zamonov. O‘zbekiston tarixi (1917–1991-yillar): o‘rta ta’lim muassasalarining 10-sinfi va o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi muassasalarining o‘quvchilari uchun darslik. 1-nashr. G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2017
28

O‘zbekiston mustaqillikka erishish ostonasida

Darslik: 135–140-betlar
Maqsad1989–1991-yillardagi siyosiy o‘zgarishlarni, SSSR parchalanishini va O‘zbekiston mustaqilligining e’lon qilinishini sanalar bilan bayon qilish.
Yangi so‘zlar
Mustaqillik Deklaratsiyasi · Declaration of Independence (Sovereignty)referendum · referendum: a nationwide voteGKChP · the State Committee on the State of Emergency, Aug 1991prezidentlik boshqaruvi · presidential system of government
Tushuntirish

1989-yil 23-iyunda Islom Karimov O‘zbekiston Kompartiyasi MK birinchi sekretari etib saylandi. 1988-yil noyabrda «Birlik» xalq harakati (rahbari Abdurahim Po‘latov), 1990-yil 30-aprelda esa Muhammad Solih boshchiligidagi «Erk» demokratik partiyasi tashkil topdi; darslikka ko‘ra, ularning rahbarlari keyinchalik hukumat siyosatiga muxolif bo‘ldi va 1992-yildan ular O‘zbekistonda faoliyatini to‘xtatdi. 1990-yil 24-martda Oliy Sovet prezidentlik lavozimini ta’sis etdi va Islom Karimov O‘zbekiston SSR Prezidenti etib saylandi, 1990-yil 20-iyunda Mustaqillik Deklaratsiyasi qabul qilindi. 1991-yil 17-martda umumittifoq referendumi o‘tdi, 23-aprelda Novo-Ogaryovoda Gorbachyov va to‘qqiz respublika rahbarlari «9+1» qo‘shma bayonotini qabul qildi. 1991-yil 19–21-avgustda GKChP to‘ntarishi bo‘lib, tez orada barham topdi; KPSS 29-avgustda faoliyatini to‘xtatdi. 1991-yil 31-avgustda Oliy Kengash «O‘zbekiston Respublikasining Davlat Mustaqilligi asoslari to‘g‘risida»gi 17 moddali qonunni qabul qildi va 1-sentyabrni Mustaqillik kuni deb e’lon qildi; 25-dekabrda SSSR tugatildi, 29-dekabrda mustaqillik bo‘yicha referendum va prezidentlik saylovi o‘tdi.

1988«Birlik» harakati1990Deklaratsiya (20-iyun)1991Qonun (31-avgust); SSSR tugatildi (25-dekabr)
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

O‘quvchi maktabdan kelgan e’lonni o‘qib, kim bergani, qaysi sana va nimani so‘rayotganini tagiga chizib chiqdi. Shunda nima qilish kerakligi aniq bo‘ldi. Hujjatda muallif, sana va talabni topa olish ko‘p ishni osonlashtiradi.

Kim ishlatadi

Kotiblar va ro‘yxatga oluvchilar hujjatlarni rasmiylashtiradi, huquqshunoslar hujjatning kuchi va muddatini tekshiradi, notariuslar imzo va sanani tasdiqlaydi.

Bugun sinab ko‘ring

Biror e’lon yoki jadvalni oling va kim bergani, qaysi sana va nimani talab qilishini tagiga chizing.

Namunalar
Misol (hisob): GKChP voqealari 19-avgustdan 21-avgustgacha, ya’ni 21 − 19 + 1 = 3 kun davom etgan.
Misol (baho): darslik mustaqillikni «asriy orzu ro‘yobi» deb ataydi; tarixchi bu bahoni ham, voqealar sanasi va hujjatlarini ham alohida yozadi.
Sinfda faoliyat

Vaqt chizig‘i: 1989–1991-yillardagi 10 ta sanani tartib bilan yozib, har biriga bir jumla izoh bering.

Mashq
1
Mustaqillik Deklaratsiyasi qachon qabul qilindi?
2
O‘zbekiston Respublikasining Davlat Mustaqilligi asoslari to‘g‘risidagi qonun qachon qabul qilindi?
3
GKChP voqealari 19–21-avgustda bo‘ldi. Necha kun (ikkala kunni qo‘shib)?
4
Nega mustaqillik e’lonini bir sana bilan emas, bir qator hujjat va voqealar bilan tushuntirish to‘g‘ri?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliXona burchagi aniq 90°mi?Haftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →