O‘rta Osiyo respublikalarida o‘tkazilgan milliy-hududiy chegaralanish va uning oqibatlari
1924-yilga qadar Markaziy Osiyoda Turkiston ASSR, Buxoro va Xorazm respublikalari mavjud edi; ularning har birida o‘zbeklar, tojiklar, turkmanlar, qozoqlar, qirg‘izlar, qoraqalpoqlar yashar, hududlar aralash joylashgan edi. Turor Risqulov kabi mahalliy kommunistlar turkiy xalqlarning birligini va yagona Turkistonni himoya qilgan, Markaz esa bu g‘oyani «panturkizm» va «burjua millatchiligi» deb baholagan. 1924-yil 12-iyunda RKP(b) MK Siyosiy byurosi (I. V. Stalin taklifi bilan) O‘rta Osiyoni milliy-hududiy chegaralash haqida qaror qabul qildi; rasmiy sabab sifatida millatlararo ziddiyatlarni bartaraf etish va har bir xalqqa o‘z respublikasini berish ko‘rsatildi, tanqidchilar esa bu til va millat chegaralarini tanlab, suv va sug‘orish tizimi kabi umumiy xo‘jalik aloqalarini kam hisobga olganini aytadi. 1924-yil 16-sentyabrda Turkiston ASSR MIK, 20-sentyabrda Butunbuxoro (V), 29-sentyabrda Butunxorazm (V) qurultoyi, 27-oktyabrda esa ular asosida SSSR MIK III sessiyasi chegaralanishni ma’qulladi. Natijada Turkiston, Buxoro va Xorazm respublikalari o‘rnida O‘zbekiston SSR va Turkmaniston SSR, O‘zbekiston tarkibida Tojikiston ASSR, shuningdek, Qoraqirg‘iz muxtor viloyati, Qozog‘iston ASSR va uning tarkibida Qoraqalpoq muxtor viloyati tuzildi. Darslik chegaralash jarayonida o‘zbeklarning manfaatlariga zarar yetgan, ko‘p o‘zbek yashaydigan hududlar qo‘shni respublikalarga berilgan deb baholaydi; 1924-yil 31-oktyabrda Fayzulla Xo‘jayev rahbarligida O‘zbekiston SSR Muvaqqat inqilobiy komiteti tuzildi.
1924 e. → XX asr e. · II ming yillik
Bizning kunimizdan: 102 yil oldin
Asr = 100 yil. 1-asr: 1–100-yillar. Eramizdan avvalgi yillar kamayib boradi.
Sinf koridorga ko‘rgazma osmoqchi edi. Buning uchun avval sinf rahbari, keyin direktor, so‘ng xo‘jalik mudiri roziligi kerak bo‘ldi. O‘quvchilar kelishuv tartibini varaqqa yozib qo‘ydi, hech kim unutilmadi va ko‘rgazma o‘z vaqtida osildi.
Kengash kotiblari, tadbir tashkilotchilari va davlat xodimlari qaysi rozilik qaysi tartibda olinganini kuzatib boradi.
Bir nechta kishining roziligi kerak bo‘ladigan bitta rejani (uyda yoki maktabda) o‘ylab, ularni tartib bilan ro‘yxatga yozing.
Xaritada ishlash: o‘quvchilar 1924-yilgacha va undan keyingi respublikalarni ikki rangda belgilab, yangi tuzilgan 6 ta birlikni sanaydi.