Turkiston o‘lkasida sovet hokimiyati boshqaruv tizimining tuzilishi va iqtisodiyot sohasidagi o‘zgarishlar
1918-yil 30-aprelda Toshkentdagi V o‘lka Sovetlar syezdi RSFSR tarkibida Turkiston Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasini (Turkiston ASSR) tuzish haqidagi Nizomni qabul qildi; iyun oyida Turkiston Kommunistik partiyasi ham rasmiylashtirildi. Moskva o‘z vakolatli organlari (Turkkomissiya, Turkbyuro va boshqalar) orqali o‘lkani boshqardi, mahalliy kommunistlar esa bunga qarshi chiqdi: 1919-yil mart oyida Musulmonlar byurosi tuzilib, Turor Risqulov uni boshqardi. 1920-yil yanvarida Risqulov respublikani Turk Respublikasi deb atash va alohida turkiy partiya tuzishni taklif qildi, ammo Lenin va Frunze qarshi chiqdi, yozda u Moskvaga chaqirib olindi. Shu yillarda o‘lkada og‘ir ocharchilik bo‘ldi (o‘lka g‘allaning katta qismini Rossiyadan olardi, fuqarolar urushi yo‘llarni kesib qo‘ydi, xo‘jalik izdan chiqdi): darslik arxiv ma’lumotlariga tayanib Farg‘ona vodiysida 1917–1923-yillarda 1 mln, Samarqand viloyatida 200 000 kishi halok bo‘lganini yozadi, shu bilan birga o‘lkadan Markazga g‘alla olib ketilgan. 1918–1920-yillardagi «harbiy kommunizm» siyosati (sanoatni davlat qo‘liga olish, razvyorstka, bozorni cheklash, majburiy mehnat) iqtisodiy inqirozni kuchaytirdi, shu sababli RKP(b) X syezdi 1921-yil martda razvyorstkani oziq-ovqat solig‘i bilan almashtirdi – yangi iqtisodiy siyosat (NEP) boshlandi. 1921–1922-yillarda yer-suv islohotining birinchi bosqichi o‘tkazilib, yerlar qayta taqsimlandi, ammo bu qishloqdagi vaziyatni keskinlashtirdi.
Oila a’zolari hovli yerini «sotix»da hisoblab gaplashdi. Bola 10 sotix 1000 kvadrat metr va 0,1 gektar ekanini hisoblab, hammaga ko‘rsatdi. Birliklarni o‘zgartirish yer haqidagi gapni tushunarli qiladi.
Yer o‘lchovchilar va agronomlar maydonni turli birliklarda hisoblaydi, fermerlar ekin maydonini rejalashtiradi, qurilish rejalovchilari uchastka o‘lchamini tekshiradi.
1 sotix = 100 kvadrat metr ekanini bilib, 20 sotixni kvadrat metr va gektarga aylantiring.
Jadval to‘ldirish: «Harbiy kommunizm» va «NEP» ustunlari bo‘yicha o‘quvchilar mulk, savdo, dehqon majburiyati va mehnatga doir 4 ta belgini yozadi.