11
Rasul Hamzatov she’rlari
Darslik: 41–45-betlar
MaqsadHamzatovning «Ona tilim» va «Kenja nevaram Shahrizodga» she’rlari mazmunini tushunish.
Yangi so‘zlar
ona tili · mother tonguenevara · granddaughter or grandsonyetim · orphaniztirob · anguish
Tushuntirish
«Ona tilim»da lirik qahramon tushida o‘zini tog‘lar orasida jonsiz yotgandek ko‘radi. Shu payt ikki odam avar tilida quvnoq gaplashib o‘tadi, ona tilidagi so‘zlarni eshitgan qahramon jonlanadi. Shoir ona tilini muqaddas deb biladi: tili dunyoda taniqli bo‘lmasa ham, u uchun aziz. «Kenja nevaram Shahrizodga»da bobo yig‘layotgan nevarasidan sababini so‘raydi. Yetim o‘sgan va urushda ikki akasidan ayrilgan bobo o‘z dardlarini eslaydi; nevara yig‘isidan esa ertangi qayg‘ular ham borligini sezadi.
Namunalar
Misol: ona tilidagi bir og‘iz so‘z o‘lik qahramonni tiriltiradi – til ruhning dorisi ekanini bildiradi.
Misol: bobo «tinch osmon»ni bola uchun baxt deb biladi, chunki urushni o‘zi ko‘rgan.
Sinfda faoliyat
Ona tilingizda sizga eng aziz bo‘lgan bitta so‘zni yozing va nega aziz ekanini bir jumlada ayting.
Mashq
1
«Ona tilim» she’rida qahramonni nima jonlantiradi?
Ikki kishining avar tilida gaplashayotganini eshitishi.
2
Shoir ona tilini qanday deb biladi?
Muqaddas va buyuk deb, jahon minbarida yangramasa ham.
3
«Kenja nevaram Shahrizodga»da bobo nimani so‘raydi?
Nevarasi nega yig‘layotganini.
4
Bobo nega o‘z qayg‘ulari haqida gapiradi?
Yetimlik va urushda akalari yo‘qolgani og‘riqli, shuning uchun bolaning yig‘isini unga solishtiradi.