37
Maxtumquli
Darslik: 241–244-betlar
MaqsadMaxtumqulining hayoti va ijodi bilan tanishish.
Yangi so‘zlar
turkman · Turkmenzargarlik · goldsmithing, jewellery craftaytishuv · poetic contesttaxallus · pen name
Tushuntirish
Maxtumquli turkman xalqining buyuk shoiri bo‘lib, 1733-yilda Atrak daryosi bo‘yidagi Hojigovshon qishlog‘ida tug‘ilgan. Otasi Davlatmamad «Ozodiy» taxallusi bilan she’r yozgan o‘qimishli kishi edi. Maxtumquli madrasalarda, jumladan, Buxoro va Xivadagi madrasalarda o‘qigan, zargarlikni o‘rgangan; to‘qqiz yoshidan qo‘shiq to‘qiy boshlagan, ba’zan «Firog‘iy» taxallusini ishlatgan. U Afg‘oniston, Eron, Hindiston, Ozarbayjon va Samarqand, Toshkent kabi joylarga sayohat qilgan. Ijodi o‘n ming misradan ortiq; unda xalq hayoti, birlik, ma’naviy-axloqiy o‘gitlar bor, shoir 1791-yilda vafot etgan.
Namunalar
Misol: «Turkman binosi» she’rida shoir turkman xalqining g‘ururi va birligini kuylaydi.
Misol: xalq qo‘shiqlari ohangida yozilgani sabab uning she’rlari hofizlar tomonidan kuyga solinib aytiladi.
Sinfda faoliyat
Maxtumqulining sayohat qilgan joylarini xaritadan toping va qaysi hozirgi davlatlarga tegishli ekanini yozing.
Mashq
1
Maxtumquli qachon va qayerda tug‘ilgan?
1733-yilda Atrak bo‘yidagi Hojigovshonda.
2
Otasining taxallusi nima?
Ozodiy.
3
U qanday hunarni o‘rgangan?
Zargarlikni.
4
Nega Maxtumquli o‘zbeklar uchun ham yaqin shoir?
She’rlari o‘zbek tiliga tarjima qilingan va u barcha turkiy xalqlarning ma’naviy mulkiga aylangan.