☰ Mundarija · Adabiyot

«Mardlik afsonasi». Ballada

Darslar 8–9 · 2 ta dars · Q. Yo‘ldoshev, B. Qosimov, V. Qodirov, J. Yo‘ldoshbekov. Adabiyot, 7-sinf. «Sharq» nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi, Toshkent, 2017 (qayta ishlangan 4-nashr)
8

Shuhrat: «Mardlik afsonasi»

Darslik: 32–37-betlar
MaqsadShuhratning «Mardlik afsonasi» balladasi syujeti va g‘oyasini tushunish.
Yangi so‘zlar
afsona · legendbosqinchi · invaderlashkar · armyjasorat · courage
Tushuntirish

«Mardlik afsonasi» – qadimgi massagetlar malikasi To‘maris haqidagi ballada. Fors hukmdori Kayxusrav hiyla bilan Amudaryodan o‘tib, bosqin boshlaydi va yurt ayanchli ahvolga tushadi. To‘maris xalqni kurashga chorlaydi, el esa uni boshchi bo‘lishga chaqiradi va u «elim ne desa, shu qonun» deb rozi bo‘ladi. U qo‘shin boshlab, forslarni yengadi; yakkama-yakka olishuvdan qochgan Kayxusravni quvib yetib, o‘z qo‘li bilan jazolaydi. Yog‘ingarchilik zaminni poklaydi, dehqon yana omochga qo‘l uzatadi. Shoir o‘z mehrini To‘marisga ochiq bildiradi, bosqinchiga esa nafratini yashirmaydi. Bu voqea tarixiy afsona bo‘lib, manbalarda tafsilotlar turlicha beriladi.

Namunalar
Misol: To‘marisning xalq ovoziga quloq solishi uni oddiy hukmdordan ko‘ra yetakchi sifatida ko‘rsatadi.
Misol: oxirgi lavhada yomg‘ir va omoch – urushdan keyingi tinch hayotning qaytishi.
Sinfda faoliyat

Tarix darsida To‘maris haqida o‘qiganlaringizni balladadagi tasvir bilan solishtirib, bitta o‘xshashlik va bitta farqni ayting.

Mashq
1
Balladada kim bosqin boshlaydi?
2
To‘maris urushni qanday yutadi?
3
Oxirgi lavhada dehqon nima qiladi?
4
Muallif o‘z his-tuyg‘usini qanday bildiradi?